Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 344 բառահոդված (էջ 29/35)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՐԵՓՈՒԿ (տեփուկ, թերեփուկ, տերուկ, դերփուկ) (տեփուկ, թերեփուկ, տերուկ, դերփուկ) «տերեփուկ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ տերեփ անծանոթ հիմքից
Էջ 738, սյունակ 1 Էջ 738
ՏՐՏՈՒՆՋ (-ոյ) «տրտունջ, բամբասանք, չարախոսություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- բնաձայնական արմատ
կրկնավոր կազմություն` -ունջ վերջածանցով (մրմունջ, շշունջ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրտնջել, տրտնջալ, տրտնջին, տրտնջումն, անտրտունջ, գետնատրտունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δάρδα
«մեղու»
կիմր.
dordd
«աղմուկ»
լիտվ.
dārdēt
«ճռճռատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 440
Տե՛ս նաեւ
Էջ 742, սյունակ 1 Էջ 742
ՑԵՂ (-ի) «ցեղ, տոհմ»
Ստուգաբանություն (ներհայերեն կազմություն)
Ծագմամբ նույնն է ցել-ուլ «ճեղքել» բառի հետ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցեղապետ, ցեղընտիր, ցեղենալ, ցեղակից, երկցեղ, համացեղ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 743, սյունակ 1 Էջ 743
ՑԻՆ I (-ո) «ցին, ուրուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kiē- «գունացույց»
բայց բուն ձեւի վերականգնումը դժուարութիւններ ունի։ Մեր ՀԼՊ-ում (էջ 131) ընդունուած է երկրորդ ստուգաբանութիւնը՝ գունացոյց *kiē- արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἰκτῖνος
«ցին»
հ. հնդկ.
çyēná-
«արծիւ, բազե»
Մատենագիտություն
ՀԼՊ 131
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒԼ (-ու, -ոյ) «ուլ` այծի, այծյամի, եղնիկի ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pōu- «փոքր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pō-lo-)
թերեւս նաեւ աղիջ, յղի (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուլենի, ուլիկ, յուլիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πῶλος
«մտրուկ, քուռակ, աղջիկ»
գոթ.
fula
հ. հոլ.
fola
«մտրուկ, քուռակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 591-592
Տե՛ս նաեւ
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒԼՆ II (ուղն) (-ան, -ունք) (ուղն) «մարգարտահատիկ, ուլունքահատիկ, վեգ, պարանոց, ոսկր, անրակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *olen-` *el- «ծռել, թեքել» արմատից, որից նաեւ ուլն «պարանոց» եւ ողն (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուլնախաղաց, ուլունավաճառ, յուռ(ու)թուլունք, տապեղուլունք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՏ (-ու, -ոյ) «ուղտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. ultu
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղտապան, ըղտապան, յղտապան, ուղտերամակ, ուղտենի, ուղտաքաղ, ուղտափուշ, ըղտափուշ, ուղտիմճ, ընձուղտ
Մատենագիտություն
Ղափանցյան, ՈՒՊ 53; Ջահ. ՀԼՊ 431-432
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌՆ (-ան, -ունք, -անց) «մուրճ, կռան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-n-)
որից նաեւ ուռ «ճյուղ, ընձյուղ» (իմաստային անցման համար հմմտ. մուրճ «դալար ճյուղ» եւ մուրճ «մուրճ»)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 753, սյունակ 1 Էջ 753
ՈՒՐԲԱԹ (-ու) «ուրբաթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. ‘ərūwəθā «պատրաստութիւն, ուրբաթ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրբաթանալ, ուրբաթալէզ, ուրբաթայբբ
Մատենագիտություն
H. AG 315; Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 765, սյունակ 1 Էջ 765
ՓՂՁՈՒԿ (փղձուկ) «սրտի դառնություն, լաց, հեծկլտոց»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմված է անծանոթ փուղձ- կամ փուղծ- արմատից՝ -ուկ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փղձկիլ, փղձկալ, փղձկումն, փղձուկ, փղձկիլ