Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՆ
«զոհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. δzyān (wzy'n)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ziyān
փոխատու լեզու՝ պ. ziyān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. սողդ. δzyān (wzy'n), այլեւ մ. պ., պ. ziyān > հայ. զեան «վնաս»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զենուլ,
զենել,
զենումն,
զենլի,
զենագործութիւն,
զենածոյ,
զենարան,
անզեն,
անզենլի,
գառնազեն,
մարդազեն,
մշտազեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 237, սյունակ 1
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԾ
«զերծ, զատ, ազատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *serg-
«արձակել»
զ- ածանցով
Կազմված է զ- ածանցով՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *երծ արմատից, որ ծագում է serg- «արձակել» ձեւից: Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 900-901) հնդիրանական բառերը բերված են *selg- արմատի տակ, եւ հայերենը չի տրված (հայերենում *l > ր հնչյունափոխություն չկա). դրա փոխարեն բերված են հ. հոլ. selg «որս», մ. վ. գ. selken «կաթիլ-կաթիլ թափվել», հ. անգլ. solcen «ծույլ» զուգահեռները, որոնք Աճառյանը արդարացիորեն կասկածելի համարում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զերծանել,
զերծուլ,
զերծուցիչ,
մորթազերծ,
արագազերծ,
դիազերծ,
դյուրազերծ,
անզերծանելի,
մեհենազերծ,
սեղանազերծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarjati
«արձակում է, հոսում է, թափում է»
ավ.
harǝz
«արձակել, թողնել»
Մատենագիտություն
H. AG 446;
Աճ. ՀԱԲ 92;
Pok. IEW 900-901
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԶՈՒԵԼ
«արհամարհել, նախատել, չարչարել, նողկալ, զարշել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. zizġi
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 93) վրացերէնն է համարում հայերէնից փոխառեալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զզուանք,
զզուիչ,
զզուելի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 93
Էջ 241, սյունակ 1
ԶՈՀ
(-ի, -ից)
«զոհ, ողջակեզ, մատաղ»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *zōhr
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *zōhr.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոհել (զոհեալ «մատաղամիս»),
զոհանոց,
զոհարան,
զոհաւոր,
զոհասէր,
պատարագազոհ,
մարդազոհ,
կենդանազոհութիւն,
բրագոհ,
զոհաբերել,
զոհաբերութիւն,
զոհողութիւն,
անձնազոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zaotar
«քուրմ, զոհաբերող»
ավ.
zaoϑra
«զոհահեղուկ (եւ «զոհ»?)»
մ. պ.
zōr
«օրհնաջուր»
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 103
Էջ 243, սյունակ 1
ԶՈՒՍՊ
II
«հունապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ζίζυφον
հարմարեցված է հուն. ζίζυφον-ից ծագող ձեւերից որեւէ մեկից: հմմտ. ռոման. *zuzubo ("The Oxford dictionary of English etymology" 1966, 499):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զսպենի
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՍՏԳԵԼՈՒԼ
«արհամարհել (՞), մեղադրել (՞), ծածկել, փակել (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է զ- նախածանցով՝ չվկայված (ը)ստգելուլ բայից, որ իր հերթին կարող է կազմված լինել գելուլ բայից:
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՐՈՅՑ
«խոսք, զրույց, խոսակցություն, տարաձայնություն, խոսակցության առարկա, լուր, զրույց, ավանդություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս բաղկացած է *զր- այլուր անծանոթ արմատից՝ -ոյց մասնիկով. զր-ի համար զուգահեռների որոնման փորձերը հավաստի չեն:
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲԻՇ
(ըմբիշ, ըմպիշտ), -ի, -աց
«ըմբիշ, գօտեմարտիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմբշտական,
ըմբշամարտել
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՆ
«հարմար, պատշաճ, պատեհ, թերեւս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ունի ընդ+բոն կազմութիւն, բայց բոն-ի ծագումն անհայտ է (չի կարող հնդեւրոպական ծագում ունենալ, որովհետեւ *o-ն ռնգայինի մոտ դառնում է ու, անհաւանական է կապը իրանական ծագման բուն բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անըմբռն,
անըմբռնութիւն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։