Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 293 բառահոդված (էջ 29/30)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 788, սյունակ 1 Էջ 788
ՔՈՒՐՁ (սեռ. քրձի) «մազեղէն, մազեղէնից պատրաստուած պարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *kurz
հմմտ. ասոր. (< իրան.) kūrzā, արաբ. (< իրան.) kurz «քուրձ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քրձազգած, քրձազգեստ
Մատենագիտություն
H. AG 258; Աճ. ՀԱԲ 595-596
Էջ 788, սյունակ 1 Էջ 788
ՔՈՒՐՁԻԿ «խաբեբայ, շաղակրատ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 790, սյունակ 1 Էջ 790
ՔՕԹԱԼ «ձիապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. kūtal
Իրանական փոխառութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 604
Էջ 791, սյունակ 1 Էջ 791
ՖԱՐՍԻՆ «ձիու կամ ջորու քոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆր. farcin
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 791, սյունակ 1 Էջ 791
ՖՕՌՏ «հանդերձի մաս, փեշ, քղանցք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 794, սյունակ 1 Էջ 794
-ԱԿԻ «ետքնակի, երկակի, հնգակի, յոգնակի, հոլովակի, քառակի, արշաւակի, երեւակի, թեթեւակի, կողմնակի, ուղղակի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ծագում է -ակ ածանցի սեռական-տրական հոլովաձեւից, որ հետո որպես ինքնուրույն ածանց տարածվել է առանց -ակ-ի ձեւերի վրա: այս մեկնության դեպքում պատահական պետք է համարել նմանությունը հուն. -ακις եւ խեթ. -anki
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առանձնակի, ընդելակի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
-ακις
«հնգիցս, հինգ անգամ» πεντάκις
խեթ.
-anki
«երկիցս, երկու անգամ» 2-anki
Էջ 799, սյունակ 1 Էջ 799
ԱՍՏԱՆ (-(ա)ստան)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *stā- «կանգնել, դնել» *-no- ածանցով
փոխատու լեզու՝ իրան. *stān(a)-
Այսօրինակ կազմութիւններում -ստան-ը ծագում է իրան. *stān(a)- ածանցակերտից (հ.-ե. *stā- «կանգնել, դնել» արմատից` *-no- ածանցով). յաճախակի է իրանական փոխառութիւններում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամարաստան, այգեստան, անդաստան, հեռաստան, ձիաստան, ասպաստան, դաստաստան, շահ(ա)ստան, սակստան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 802, սյունակ 1 Էջ 802
-ԱՔ (հմմտ. -ոք)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k(o)- ածանց
Ծագում է հ.-ե. *k(o)- ածանցից՝ նախորդող հիմքային -ա- ձայնավորով (հմմտ. բարիոք/բարւոք եւ փոքր ձեւերի համար բարի, -ւոյ, փոքր, -ոյ). հավանաբար նույն ծագումն ունեն -աք-ը արտաքին, արտաքս, եւ -ք-ն՝ ներքին, ներքոյ բառերում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանաք, սլաք
Էջ 805, սյունակ 1 Էջ 805
-ԵՒ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Նույն ծագումն ունի, ինչ գործիականի կազմիչը՝ բուն -ւ- վերջավորությամբ, բայց ձայնդարձի այլ աստիճանով. հմմտ. արդարով, հետոյ ձեւերը արդարեւ, որովհետեւ ձեւերի դիմաց. -եւ-ով ձեւերը պետք է տարբերել -եաւ-ից (< -ի-աւ) ծագած ավելի ուշ ձեւերից՝ առաջեաւ (*առաջի-աւ) > առաջեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդարեւ, այնուհետեւ, որովհետեւ, առաջեւ
Էջ 806, սյունակ 1 Էջ 806
-Ի «արծաթի (հմմտ. արծաթ), գերի (հմմտ. գերել), երկ-սայրի (հմմտ. սայր), կաղնի (հմմտ. կաղին), կոզի «կարագ» (հմմտ. կով՝ վ/զ հերթագայությամբ), հոգի (հմմտ. հոգ, հով), ներքինի (հմմտ. ներքին), ամայի (հմմտ. ամալ «քանդել»), արի (հմմտ. այր, ար-), աւելի (հմմտ. յ-աւելուլ), ձրի (հմմտ. ձիր), այծի (հմմտ. այծ), հանի «տատ» (հմմտ. հան)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-iyo/ -ā- ածանց
Ծագում է հ.-ե. *-iyo/ -ā- ածանցից: Եթե -ի/ա-ով հիմքերի սեռական-տրական -ի-ն ծագում է հ.-ե. *-iyo- ածանցից, ապա ծագմամբ նույնական է -ի ածանցի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
svápn(i)yam
«երազ»
հ. հնդկ.
svápna
«քուն»
լատ.
somnium
«երազ»
լատ.
somnum
«քուն»
հուն.
δεξιό
«աջ, աջակողմյան»