Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 29 / 411
Էջ 78, սյունակ 1
ԱՍՊԱՐ
-ի, -աց, ուշ` -ոյ
(սպար)
«վահան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մանիք. մ. պ. aspar
Աղբյուր՝ աւ. spar
Աղբյուր՝ մ. պ. spar
Աղբյուր՝ պ. sipar
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասպարաբեկ,
ասպարակիր,
ասպարաւոր,
ասպարափակ,
ասպարել,
գերասպարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մանիք. մ. պ.
aspar
աւ.
spar
մ. պ.
spar
պ.
sipar
Մատենագիտություն
H. AG 108;
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 79, սյունակ 1
ԱՍՊԱՐԻՍ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. asprēs
Աղբյուր՝ պ. asprēs/z
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասպարիսել,
ասպարիսախաղաց,
ասպարիսական
Մատենագիտություն
H. AG 109;
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 79, սյունակ 1
ԱՍՊՆՋԱԿԱՆ
(-ի, -ից)
(ասպանջական)
«հիւրընկալ, վանատուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. aspinj
Աղբյուր՝ մ. պ. aspinjākān
Աղբյուր՝ մ. պ. aspanj
Աղբյուր՝ պ. sipanj
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասպնջականութիւն,
ասպնջականել,
նախաասպնջական,
ասպանջականութիւն,
ասպանջատեղ
Մատենագիտություն
H. AG 109;
Աճ. ՀԱԲ 275;
Ջահ. ՀԼՊ 516
Էջ 79, սյունակ 1
ԱՍՏ
I
«այստեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'o-
(անմիջական նախաձեւ՝ *u-)
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծագման -ս- արմատից (<*k'o-) ա- նախամասնիկով եւ -տ- վերջամասնիկով, որոնք առկա են նաեւ անդ բառի մէջ (դ-ն ձայնեղացել է ռնգայինից յետոյ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստանաւր,
աստէն,
աստի,
աստուստ,
աստի-ք,
աստանդել,
աստանդութիւն,
աստանդական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏ
II
«ուժ, զորություն, սաստկություն, կայունություն, հաստատություն, պնդություն, տոկունություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto-
«ամուր»
Ջահ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 85) կցում է ազդ-ին, բայց սա թերեւս պետք է համարել բաղարկության արդյունք:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստագույն,
աստիաագոյն,
աստետոր,
աստի,
աստին,
աստոյ,
աստու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հաստ
հայ.
հաստատ
հ. իսլ.
fastr
հ. անգլ.
fast «ամուր, պինդ, հաստատուն»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 85
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏԱՆԵԼ
(ԲՀ)
«քննել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏԵԼ
«նշանած ընտրել, աղջիկ ուզել» հաստիլ «նշանվել (աղջկա մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
նույնը հաստել (հաստատել) բայի հետ՝ իմաստային նրբերանգով, որ վկայված է նաեւ հաստատել բայի համար: Այս ստուգաբանությամբ կասկածելի է դառնում խուռերենի ašti «կին» բառի հետ համեմատությունը (Ղափանցյան):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստօղ
Մատենագիտություն
Lamberterie, REA 91-113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏԻՃԱՆ
(աշտիճան), -ի, -աց
«սանդուղքի ոտք, կարգ, աստիճան, հարկ, մակարդակ»
Փոխառություն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *steigh-
«քայլել, բարձրանալ»
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(հավանաբար)
բնիկ հայերեն ձեւը պիտի լիներ ջով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստիճանիլ,
աստիճանաւոր
Նոր՝
աստիճանաբար, աստիճանական, բարձրաստիճան, երկաստիճան
աստիճանաբար, աստիճանական, բարձրաստիճան, երկաստիճան
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՈՒԱԾ
-ոյ
«աստված»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu-
«աստված, ոգի»
հ.-ե. արմատ՝ *diu-
«աստված»
միասնական վարկած չկա: Ամենից հավանական են երկուսը. ա) ծագում է հնդեւրոպական *ansu- «աստված, ոգի» (հմմտ. հ. հնդկ. ánila «կենսաշունչ», գ. *ansur «աստված, ոգի») եւ *diu- «աստված» հիմքերի բարդումով եւ -ած-ով, կամ այդ նույն *ansu- հիմքի եւ տուած «տվող» (հմմտ. գթած, ողորմած), ձեւի բաղադրությամբ. բ) ծագում է աստ- արմատից, որ հաստ արմատի տարբերակն է, բայց սխալմամբ միաց-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածաբարբառ,
աստուածաբեր,
աստուածագէտ,
աստուածագիր,
աստուածախաւս,
աստուածախաւսել,
աստուածահար,
աստուածանշան,
աստուածեղէն,
աստուածական,
աստուածանի,
աստուածարել,
բազմաստուածեան,
երեքաստուածեան,
չաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ánila «կենսաշունչ»
գ.
*ansur «աստված, ոգի»
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՍՓՈԴԵԼՈՆ
«շրեշ (բույս)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἀσφόδελος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 283
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։