Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1597 բառահոդված (էջ 29/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻՆԴ -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) (գինտ) «ականջօղ, մանյակ, շրջանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uendha-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդապաճոյճ, գնդակալ, գնդակ, գնդաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vandhúra-
«կառքի նստատեղ» *«կառքի կողով»
գոթ.
windan
«ոլորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 557; Pok. IEW 1148
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐ (-ոյ) «տառ, գիր, գրվածք, գրություն, գիրք, նկար, վերագրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, քերել, ճղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēro-)
արմատից, որ այլ լեզուներում առկա է միայն ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրել, գրիչ, գրագետ, գրագիր, գրաձեւ, գրեղեն, գրապան, գրչություն, արագագիր, 메հենագիրք, որդեգիր, բնագիր, գեղագրել, նշանագիր, համագրել, ձեռագիր, երկաթագիր, տարագիր, գրադարան, գրախանութ, գրականագետ, գրամանաչ, գրասենեակ, գրավաճառ, գրատուն, գրչածայր, գրչակոթ, գրչահատ, կենսագիր, կենսագրութիւն, բողոքագիր, անդորրագիր, վաւերագիր, տպագիր, բեւեռագիր, սեպագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գերծուկ
պրուս.
zedo
«ակոս»
շվեդ. բրբ.
zota
«փորփրել»
հ. հնդկ.
vrháti
«շորթում է, կորզում է, խլում է»
հ. հնդկ.
vrscati
«քերթում է, հերձում է, ճեղքում է»
գոթ.
writs
«գիծ»
հ. անգլ.
writ
«գիր»
հ. անգլ.
wrītan
«գծել, գրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561; Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐԳ «գիրուկ, փափկակեաց, ծոյլ, դատարկապորտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uērk-)
«ծռվել» > «դյուրաբեք» անցումով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգել, գրգանալ, գրգիչ, գրգութիւն, անգիրգ
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐԿ (-ի, -աց) «գիրկ, գոգ, ծոց, մեկ գրկաչափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueig- «ծռել, կորացնել, թեքել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ue-gro-)
իմաստային հարաբերությունը նույնն է, ինչ գոգ եւ *ghegh- «ծռել, թեքել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրկալիր, գրկախառն, գրկախառնիմ, գրկատարած, ընդգրկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
veikja
«ծռել, կորացնել, թեքել»
հ. իսլ.
vik
«ծովածոց, ծովախորշ»
լիտվ.
vigrús
«առույգ, աշխույժ, դյուրաշարժ» կազմության համար՝ հմմտ.
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳԼԳԼԱԼ (բրբ. կլկլալ, քլքլալ) «գլգլալ, հանդարտ հոսելու ձայն արձակել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «կանչել, ճչալ» բնաձայնական արմատից անկախ
բնաձայնական կրկնաւոր կազմութիւն՝ ամենայն հավանականութեամբ, հնդեւրոպական *ghel- «կանչել, ճչալ» բնաձայնական արմատից անկախ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլգլունք, գալգալիւն, գլգլին, գլգլոց
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳԼՈՒԽ -ոյ, ուշ՝ -աւթ «գլուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghōlu- «գլուխ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlu-kho-)
հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխազարդ, գլխազերծ, գլխադիր, գլխանի, գլխապարտ, գլխատել, գլխարկել, գլխաւոր, գլխիբաց, գլխովին, գլխել, զգլխել, բազմագլուխ, երկգլխի, բարձրիգլուխ, գահագլուխ, մերկագլուխ, մարդագլուխ, դարագլուխ, կորագլուխ, գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
galvă
«գլուխ»
հ. ս.
glava
«գլուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565; Ջահ. ՀԼՊ 127; Pok. 350
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳՀԱԼ «ծույլ, դանդաղաշարժ, ծանրախոս» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳՂԱՒԿ «մի կենդանի (ձուկ կամ թռչուն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. γλαύκος «մի ձուկ»
փոխատու լեզու՝ հուն. γλαύξ «բու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 566
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՄԲԵԹ (-ի, -աց) (գմբէթ, բրբ. գումբէթ, գումբէթ, կմբէթ, կմպետ, կմբէթ) «գմբէթ, շենքի գնդաձեւ վերնամաս» (ճարտարապետություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumbat
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gmbat
փոխատու լեզու՝ պ. kunbad
փոխատու լեզու՝ պ. gunbad
փոխատու լեզու՝ ասոր. gubbāθā
Իրանական աղբյուրից. իրանական ձեւերը ծագում են ասորերենից:
Մատենագիտություն
H. AG 127; Աճ. ՀԱԲ 567
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՆԱԼ «գնալ, քայլել, ընթանալ, շրջել, կյանք վարել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghē- «լքել, հեռանալ, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghhē-nā-mi-) չմայնացած *gh-ով
Արմատից բխող բազմաթիվ բարդություններ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգնալի, յոգնագնալի, գնայուն, գնայական, խելագնայ, գնացական, գնացումն, արագագնաց, արդարագնացիկ, բանագնաց, անգնաց, գաղտնագնաց, գետնագնաց, դեսպանագնաց, խառնագնաց, կաշառագնաց, նաւագնաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jahāti
«թողնում է, լքում է»
հ. հնդկ.
jihītē
«գնում է»
հուն.
κιχάνω
«հասնել»
հ. վ. գերմ.
gān
«գնալ» ըստ Պիզանիի