Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏԱՔԱՆ
«խնկածաղիկ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՐ
I
(-ոյ, -ի, -ից)
«թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«միավորել, հավաքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goro-)
o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարան,
կարկատել,
կարկատան,
կարկատումն,
խորանակար,
կաշկակար,
մանրակարկատ,
խրամակարկատ,
հատակարկատ,
կարոտել
Նոր՝
հնակարկատ
հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγειρω
«հավաքել»
լատ.
grex, -gis
«հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ.
gurgulas
«խտություն, հանգույց»
լատվ.
gùrste
«վուշի կապոց»
հ. հնդկ.
guná (grno)
«թել»
հ. հնդկ.
gárta
«մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ.
karmr
«պատնեշ»
հ. շվեդ.
karm
«հյուսված թիկնակ»
հուն.
γυργαθος
«հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԳ
(-ի, -աց)
«կարգ, հրեշտակախումբ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել,
կարգալից,
կարգաւոր,
կարգաւորութիւն,
կարգիչ,
դասակարգ,
ծննդակարգ,
ժամակարգութիւն,
յառաջակարգ,
յարակարգել,
շնորհակարգութիւն,
բարեկարգ,
գլխակարգութիւն,
զրուցակարգութիւն,
անկարգ
Նոր՝
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kargi
«լաւ»
խոտ.-սակ.
hamgalj
«հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 393, սյունակ 1
ԿԱՐԿԱՁ/Չ
(կադկաջ)
«ճռվողյուն, աստղացոլք, աքլորի կանչ, քրքիջ, կրճտոց»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են հնդեւրոպական շրջանը՝ *geu- արմատից բխող կազմությունները: (համարում է բնաձայն): Pok. IEW 1, 384 (որպես հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկաջումն,
կարկաջահոս,
կարկաջասահ,
կարկաջել,
կարկաչուն,
կարկաչան,
ատամնակարկաջ,
սիրակարկաջ,
լուսակարկաջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
garjati
անգլ.
cracian
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553;
Pok. IEW 384
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐՈՍ
(կարաւս, կարօս, քարաւս, քարոս, քրեւս, քրէքս, քերեւս, քէրէքս, այլեւ՝ քարսոն, կարսոն)
«կարոս, լախուր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. karafs
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քեղակարոս
Մատենագիտություն
H. AG 167;
Աճ. ՀԱԲ 559
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓԱԿ
«աքաղաղի ձագ, որձակ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *gē(i)-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gə-ph-)
կապ ունենա հնդեւրոպական *gē(i)- «երգել, կանչել» արմատի հետ (*gə-ph-՞), որտեղից` լիտվ. gaidys «աքաղաղ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidys
«աքաղաղ»
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՔԱՒ
-ու, ուշ` նաեւ -ոյ, -ի, -աց
«կաքավ, կաքավապար»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kak(k)-
բնաձայնական արմատից
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. κακκάβη
(թերեւս, ավելի հավանական է)
«կաքավ»
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. qaqqəwā-ից
(թերեւս, ավելի հավանական է)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *kak(k)- բնաձայնական արմատից` որպես բնաձայնություն առանց բաղաձայնական տեղաշարժի կամ դրափոխությամբ: Սակայն ավելի հավանական է փոխառություն լինելը հուն. վերոհիշյալ բառից կամ ասոր. qaqqəwā-ից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաքաւել,
կաքաւիչ,
կաքաւանք,
կաքաւաձեւ,
կաքաւարան,
շնակաքաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κακκάβη
«կաքավ»
հուն.
κακαζω
«կչկչալ, կաքավի ձայն արձակել»
լատ.
caccilare
գ.
kakkeln
«կչկչալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 133, 176;
H. AG 307;
Աճ. ՀԱԲ 563-564
Էջ 398, սյունակ 1
ԿԵՂԿԵՂ
(բրբ.)
«մեղագռավ, սովորական ներկարար»
Բնաձայն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«բնաձայնական արմատ»
քիչ հավանական է
բնաձայնական կրկնություն: Քիչ հավանական է հնդեւրոպական *kel- բնաձայնական արմատին հանգելը (առանց տեղաշարժի կ-ով), եթե նկատի առնենք, որ այդ արմատից ծագող աքաղաղ բառում *k-ն ենթարկված է սովորական տեղաշարժի *k > ք:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՊԱՍ
(-ոյ, -ու, ուջ՝ նաեւ -ի, -ից)
«նուրբ գործուածք, կերպաս, մետաքս»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. karpās (karbās)
Փոխառության աղբյուր՝ թելուգ. karpās
«բամբակ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպասաբեր,
կերպասագործ,
կերպասի,
կերպասեայ
Նոր՝
կերպասավաճառ
կերպասավաճառ
Մատենագիտություն
H. AG 168;
Աճ. ՀԱԲ 579
Էջ 402, սյունակ 1
ԿԵՓԱԶ
«մաքուր ոսկի»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. κέφαζ
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. fāz
«մաքուր ոսկի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեփազեայ,
կեփազեան,
կեփազէ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 580
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։