Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 502, սյունակ 1
ՄԱՀ
(-ու, -ուան, -ուամբ, -ունք, -ուանց)
«մահ, վախճան, կոտորած, սպանդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Իրանական փոխառություն է, չնայած համապատասխան իրանական ձեւը չի հավաստվում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մահածին,
մահաբեր,
մահաշունչ,
մահկանացու,
մահապարտ,
խեղդամահ,
վաղամահուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 181
Էջ 504, սյունակ 1
ՄԱՃԱՌԱԿ
(մաճռակ)
«թարմ պանիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *madio-)
Մաճ- արմատը թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *madio- (*mad-) «թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ» արմատից, որից՝ մատաղ, թերեւս նաեւ մած բառերը
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 176
Տե՛ս նաեւ
Էջ 504, սյունակ 1
ՄԱՃԱՐ
(ՄԱՃԱՌ)
«մաճառ, խակ գինի»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad
«թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *madio-)
Մաճ-ը հավանաբար ծագում է հնդեւրոպական *madio- (*mad) «թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ» արմատից, որից՝ մատաղ բառը, այլեւ պ. māst «թթվակաթ, մածուն», գ. Mast «գիրացում, բտում, կեր»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
māst
«թթվակաթ, մածուն»
գ.
Mast
«գիրացում, բտում, կեր»
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 176
Տե՛ս նաեւ
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆՂԱՅ
«նախամարտիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մոնղ. manlay
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 107
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆՇՈՒՐ
«հրովարտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. manšūr
Մատենագիտություն
H. AG 270;
Աճ. ՀԱԲ 255
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՈՒԿ
(-ան, -ունք)
«նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-)
*-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ,
մանլուկ,
մանլտի,
մանկանալ,
մանկամարդ,
մանկամայր,
մանկաբարձ,
մանկաբարոյ,
մանկապէս,
մանկակորուստ,
գեղեցկամանուկ,
մանկապարտէզ,
մանկավարժ,
մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ
«փոքր, քիչ»
ըստ Հեսիքիոսի
Մատենագիտություն
H. AG 272;
Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
II
(մազդ)
«պինդ, հաստ, թանձր, համբերատար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց. պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mads-to- կամ *mad-do-)
եթէ *mad-do- -> *mat-to- -> մաստ < հ.-ե. *mad-
Բաղադրութիւն՝ մաստ(ն)ութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է փոխառութիւն համարել իրանական աղբիւրից՝ māsta «մեծ», ինչպէս կարծում է Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 222):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաստ(ն)ութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
ալբ.
májmem
«հաստանալ, գիրանալ»
սլ.
māscdan
«մակարդվել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 222
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
III
(բբ)
«բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց. պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-)
եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
māst
«մածուն»
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ.
māda-
ավ.
maθa-
«հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ.
mattá-
«հարբած, գրգռված»
լատ.
mattus
«հարբած»
հ. անգլ.
mōs
«շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՎԻՃ
«ալիքաձեւ զարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. mavj
«ալիք»
Բաղադրութիւն՝ մարգարտամավիճ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարգարտամավիճ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 265
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԱՂ
(-ոյ)
«մատաղ, մատղաշ մանուկ մատաղ հորթ, զոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ. կաթել. հյութեղ, պարարտ, բտած»
որտեղից նաեւ մածառակ, մաճար/ռ, այլեւ պ. maskah «թարմ յուղ», հ. վ. գ. Mast «գիրացում, բտում»: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 267), հենվելով սլավոնական զուգահեռների վրա (հ. սլ. mladŭ, ռուս. младший «երիտասարդ, մատաղ»), բխեցնում է *mel- «մանրել» արմատից՝ *-d- աճականով եւ դրափոխությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատաղածին,
մատաղական,
մատաղամայր,
մատաղատուն,
մատաղել,
մատղաշ,
մատաղահաս,
մատաղատի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
maskah
«թարմ յուղ»
հ. վ. գ.
Mast
«գիրացում, բտում»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 694;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 267
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։