Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՂԱՄԷ
«՞»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: ԲՀ՝ որպես շափին անհասկանալի բառի մեկնութիւն
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՆՈՐՀ
(-ի, -աց)
«շնորհ, վայելչութիւն, գոհութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *snohr
փոխատու լեզու՝ պրթ. šnwhr
փոխատու լեզու՝ մ. պ. -šnohr
փոխատու լեզու՝ ավ. xšnaovra-
«գոհութիւն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *snohr: հմմտ. պրթ. šnwhr, մ. պ. -šnohr, աւ. xšnaovra- «գոհութիւն» (xšnav- «գոհանալ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնորհել,
շնորհազարդ,
շնորհալից,
շնորհակալ,
շնորհակորոյս,
շնորհապատում,
շնորհաւոր,
ապաշնորհ,
անշնորհ,
յոգնաշնորհ,
հոգեշնորհ,
մարգարեաշնորհ,
բազմաշնորհ,
երանաշնորհ,
շնորհագեղ,
շնորհակալական,
շնորհաւորութիւն,
շնորհաւորական
Մատենագիտություն
H. AG 214;
Աճ. ՀԱԲ 526-527
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՈԳ
(ուշ՝ -ոյ)
«շոգ, տոթ, ճառագայթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu-
«լուսաւորել, լուսաւոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'uogh-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'uogh- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ շուք, շող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգի,
շոգանալ,
շոգալիք,
շոգխաշել,
շոգեակ,
շոգետեսակ,
շոգեկաթսայ,
շոգեմակոյկ,
շոգեմեքենայ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈՂՈՄ
(-ի, -աց)
«շողոքորթ, քծնող, շողոքորթութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khalo-)
*khalo- > շողո-
կապ ունի շողոքորթել եւ շողնագոյն բառերի հետ եւ գալիս է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 596, սյունակ 1
ՇՌԱՅԼ
«շռայլ շռայլություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«ցատկել, շուրջը ցատկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skher-s-)
-այլ ածանցով
*-այլ* ածանցով. (հմմտ. *մռայլ*), որտեղից նաեւ *ցիր*.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռայլել,
շռայլություն,
շռայլական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kirati-
«ցանում է, շաղ է տալիս, թափում է, նետում է, շպրտում է»
մ. վ. գ.
schrren
«ցատկեցնել, ցրել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 596, սյունակ 1
ՇՏԵՄ-
(շտեմ-, յիշտեմ-)
(-ի, -աց)
«մթերք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
(իրանակա՞ն)։ Հանդիպում է միայն իրանական ծագման -արան ածանցի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շտեմարան,
շտեմարանալից,
շտեմարանել,
շտեմարանապետ,
շտեմարանապան
Էջ 600, սյունակ 1
ՈՂԲ
(-ոյ)
«ողբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-, *ol-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ol-bh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողբալ,
ողբալի,
ողբումն,
ողբագին,
ողբակից,
ողբասաց,
ողբերգակ,
ողբերգու,
ողբերգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀλοφύρομαι
«ողբալ, հեծել»
հայ.
ողող
«ողբ»
Մատենագիտություն
H. AG 481;
Աճ. ՀԱԲ 553
Տե՛ս նաեւ
Էջ 600, սյունակ 1
ՈՂԿՈՅԶ
-ոյ, -ի, -աց
«ողկույզ, ճութ (հատկապես խաղողի), մատղաշ մեղվահումբ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հին կազմություն՝ ող եւ կոյզ տարրերից, որոնցից երկրորդը ամենայն հավանականությամբ համընկնում է ընկոյզ բա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողկուզաբեր,
ողկուզաբոյծ,
ողկուզալից,
ողկուզուկ,
ողկուզարեն,
գեղեցկողկույզ,
քաջողկույզ,
խնկողկուզիկ,
մահողկուզեան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՅԺ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«ուժ, զորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. օž
փոխատու լեզու՝ մ. պ. օž
իրանական աղբյուրից. հմմտ. պրթ., մ. պ. օž (ուժգին < օžgin):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժգին,
ուժեղ,
ուժողի,
վատուժ,
վատուժել,
հաստոյժ,
շատոյժ,
հուժկու,
հուժգոյ,
ժուժկալ,
ժուժկալել,
անժոյժ,
անժուժիլ,
դժուարաժուժալի,
ժուժակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
օž
«ուժ»
Մատենագիտություն
H. AG 518;
Աճ. ՀԱԲ 560;
Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ,
ոչնչական,
չէական,
չբմեղանք,
չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։