Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 287 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂ «երկաթե ձող, երկաթե ասեղ»
Փոխառություն (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, որտեղից նաեւ վրաց. čali «ճաղ, ցից»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 178) համարում է վրացերենից, բայց čali-ն համապարթեւական չէ, եւ փոխառությունն իրանական աղբյուրից ավելի հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղել, ճաղն, ճաղաշար, ճաղապատ, ճաղտել, ճաղում, ճաղմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. čali «ճաղ, ցից»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱԳ (ճեղագ, ճագագ, ճարգագ) «մացառապատ անտառ, մացառուտ»
Փոխառություն (հավանաբար)
որտեղից նաեւ վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»։ Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 178) նախնական է համարում կովկասյան ձեւերը, բայց որոնց ձեւը (-ak-ով) ակնհայտորեն իրանական է, եւ կան քրդական համապատասխան ձեւեր։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱՏ «ճաղատ, հերաթափ»
Անստույգ
Աղբյուր՝ հ. հնդկ. khalatī (հավաստի ստուգաբանություն չունի) «ճաղատ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 179) կասկածով համարում է -ատ վերջածանցով կազմություն՝ *ճաղ «մազ» բառը համարելով կովկասյան փոխառություն, բայց կովկասյան ձեւերը միայն ջ-ով են. հմմտ. ՀԼՊ 610։ Թերեւս իրանական փոխառություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. khalatī «ճաղատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179; ՀԼՊ 610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՃԱՆՉ (ուշ՝ -ի, -ից) «ճաճանչ, ճառագայթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Հաւանաբար կրկնաւոր կազմութիւն՝ թերեւս, փոխառեալ իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաճանչազարդ, ճաճանչագեղ, ճաճանչաւոր, ճաճանչել, լուսաճաճանչ, անճաճանչ, ոսկեճաճանչ, ծովաճաճանչ, բոցաճաճանչ, զուարթաճաճանչ, հրաշաճաճանչ
Նոր՝
ճաճանչափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՃԱՆՉԱՒՈՒԽՏ (ճաճանչանաւուխտ, ճաճանաւուխտ) «գոյնզգոյն հիւսուած (կտոր)»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրան. *-vafta (<*ufta) (հավանաբար) «հիւս, հիւսուածք»
հմմտ. ճաճանչ եւ աւուխտ < իրան. *-vafta (<*ufta) «հիւս, հիւսուածք»։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԲՐՈՒԿ (նոր՝ ճամպրուկ) «պարկ, ճամպրուկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառութիւն՝ թերեւս իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅ -ի, -ից «ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ, ճայեկ
Նոր՝
անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. чайка «ուրուր»
վրաց. čari, čaro «ուրուր»
թրք. çay «ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅԹԵԼ (ճեթել) «ճայթել, կաթել»
Բնաձայն (թերեւս)
Պատկերաւոր բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայթիւն, ճայթիք, ճայթել, ճայթումն, անճայթ, բարկաճայթ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅԻԿ «էգ ձի, զամբիկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅԻՆ ««սեւ ճոռոմութեամբ» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ: