Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 287 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԵԱԿ «սափոր, խեցանոթ, կավե անոթ (հուն. κέραμιον )»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ կապ ունենա կաւ բառի հետ կ/խ լծորդությամբ: Հնարավոր է բառի իրանական ծագումը:
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԹ (խօթ, հաւդ, հօդ) «հիվանդ. ծույլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)khai-t- «խփել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khait-)
որից՝ խայթ, խէթ, խեթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւթանալ, խաւթամիտ, խաւթութիւն, խաւթասիրտ, խաւթապատճառ, խաւթակից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 432
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԻԾ «ալյուրից պատրաստված մի կերակրատեսակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. xəwīśā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւծարար, խաւիծխարան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 352
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԼ (-ի, -աց) (խօլ, խուլ, բրբ. ղօլ) ««հիմար, խենթ. խեղճ» (բրբ. «տգեղ, անպըռգ, շատ կարճ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēu-(t)- «կտրել, անջատել, քերել, քրքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khəu-l-)
Իմաստով մոտ է *(s)k(h)el- «ծռել» արմատից ծագող խեղ, խուլ բառերի հետ, բայց հնչյունական առումով ունի այլ ձայնավորում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւլանալ, խաւլութիւն, խաւլառատ, խաւլաբանութիւն, խաւլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. skānti «փսխում է, քրքրում է»
լիտվ. kiãuras «ծակուծկեն»
մ. վ. գ. schiel «բեկոր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒՍ-Ք (խօս), -ից «խոսված բան, խոսք»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւսիլ, խաւսակից, խաւսարան, խաւսելի, խաւսնակից, խաւսնայր, խաւսող, անխաւս, բարեխաւս, բազմախաւս, խաւսումն, զարդախաւս, երկխաւս, ընդունայնախաւս, ընդվայրախաւս, թոթովախաւս, լաւախաւս, խառնախաւս, խորախաւս
Նոր՝
հայախօս, տաճկախօս, վրացախօս, ռուսախօս, համախօսական, խօսակցական
Էջ 325, սյունակ 1 Էջ 325
ԽԱՓԱՆՔ «Կշեռք համաստեղություն» (աստղաբաշխական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արեւել. թրք. qapan
Փոխառություն թյուրքական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 353
Էջ 325, սյունակ 1 Էջ 325
ԽԱՓԻԹ (խաբըտ) «երեսնակ, անիծած ծաղիկ» (բուսաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. γāfīt
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 354
Էջ 325, սյունակ 1 Էջ 325
ԽԱՓՇԻԿ (խաբշիկ) «եթովպացի, հաբեշ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *xabašīk
Աղբյուր՝ պ. habašī
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *xabašīk։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. habašī
Մատենագիտություն
H. AG 159; Աճ. ՀԱԲ 354
Էջ 325, սյունակ 1 Էջ 325
ԽԱՓՉՈՒՐ (փախչուր, ղփչուր, ղափչուն < *ղափչուն) «ոչխարահարկ»
Էջ 325, սյունակ 1 Էջ 325
ԽԱՔԱՆ (-աց) «միապետ, թագավոր» (թյուրք-թաթար. տիտղոս)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. իրան. xākan
Աղբյուր՝ թյուրք. xāqān
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. թրք. xāqān
Մատենագիտություն
H. AG 159; Աճ. ՀԱԲ 354