Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված
· Էջ 286 / 764
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏ
(-ի, -ից)
«խարտուք, խարտված մետաղի մանրուք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-d-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khrd- (*kord-, *khərd-))
*k/kh անցմամբ
այս անցման հնարաւորութիւնը հաշւի չեն առել Պետերսոնը (IF 43, 75), Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 349) եւ Մայըրհոֆերը (KEWA 1, 304), որոնք խարտել-ի հետ համեմատւող հ. հնդկ. khārdati «կծում է» ձեւը վերցնում են *(s)ker- արմատից առանձին: Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 348-349), բխեցնում է սեմական աղբիւրից՝ բերելով ասոր. xrat «հատել, ծակել, քերել, փորել», եբր. xrt «դուր, փորագրիչ», արաբ. xrt «հղկել», harrat «խառատ» զուգահեռները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարտել,
խարտածոյ,
խարտոց,
խարտուք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khārdati «կծում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 348-349
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԱԼ
«մանանեխ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xardal
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԱՓԻԼԱԿ
(-ի, -աց)
(խարտաւիլակ, խարտաֆիլակ)
«կրոնավոր ձեռնադրվողի աջակից»
(եկեղեցական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. χαρτοφύλαξ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԻՆԱ
««մի բույս» (echinus (?) կամ erinus (?))»
(բուսաբանական)
Փոխառություն (՞)
Փոխառութիւն, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստւած։
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՑԱԿԵԼ
(հացակել)
«ծախսել, սպառել, պակասեցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth-
«վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khəth-s)
ծագումով նոյնն է խացակ «արատաւոր, հիւանդ» բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՑՖՑԻ
«հաստ կտորից հագուստ»
Բնաձայն (՞)
Արդեօք պատկերաւոր բարբառային կազմութիւն չէ՞, որի առաջին մասում հաստ > խաստ բառն է։
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՂԱՆ
(խավաղան, ղաֆաղան, խափական, խափանակ)
«հիվանդության մահացու վիճակ (ջերմությունից)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xafaqān
«սրտի բաբախյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՆԲԱՐ
(խաշնբար)
««լուղակ» (իմա՛ «լողակ». կա նաեւ «լուղակ», ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՆԴ
«տեր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. havand
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 350) բացատրում է «տիկին» եւ հանում պ. hānvāda ձեւից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒԱՐ
(-ի, -աց)
«խավար, մութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. xvarvarān
Աղբյուր՝ պազ. xvawār
Աղբյուր՝ պ. xāvar
«արեւմուտք, արեւմուտքի խավարային գոտի, խավար»
իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. xvarvarān, պազ. xvawār, պ. xāvar «արեւմուտք», այլեւ «արեւմուտքի խավարային գոտի, խավար»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւարիմ,
խաւարին,
խաւարային,
խաւարազգած,
խաւարակեաց,
խաւարասէր,
խաւարուտ,
խաւարշուտ,
խաւարշտական,
խաւարշտին,
անխաւար,
խաւարամածեմ
Մատենագիտություն
H. AG 159;
Աճ. ՀԱԲ 351;
Ջահ. ԼՀԳ 25-26
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։