Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 283 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱՏ «ճաղատ, հերաթափ»
Անստույգ
Աղբյուր՝ հ. հնդկ. khalatī (հավաստի ստուգաբանություն չունի) «ճաղատ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 179) կասկածով համարում է -ատ վերջածանցով կազմություն՝ *ճաղ «մազ» բառը համարելով կովկասյան փոխառություն, բայց կովկասյան ձեւերը միայն ջ-ով են. հմմտ. ՀԼՊ 610։ Թերեւս իրանական փոխառություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. khalatī «ճաղատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179; ՀԼՊ 610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՃԱՆՉ (ուշ՝ -ի, -ից) «ճաճանչ, ճառագայթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Հաւանաբար կրկնաւոր կազմութիւն՝ թերեւս, փոխառեալ իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաճանչազարդ, ճաճանչագեղ, ճաճանչաւոր, ճաճանչել, լուսաճաճանչ, անճաճանչ, ոսկեճաճանչ, ծովաճաճանչ, բոցաճաճանչ, զուարթաճաճանչ, հրաշաճաճանչ
Նոր՝
ճաճանչափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՃԱՆՉԱՒՈՒԽՏ (ճաճանչանաւուխտ, ճաճանաւուխտ) «գոյնզգոյն հիւսուած (կտոր)»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրան. *-vafta (<*ufta) (հավանաբար) «հիւս, հիւսուածք»
հմմտ. ճաճանչ եւ աւուխտ < իրան. *-vafta (<*ufta) «հիւս, հիւսուածք»։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԱՐՏԱԿ «ճամարտակ, մեծախոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Բաղադրութիւն՝ ճամարտակել։ Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճամարտակել
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԲԱՐ I «մանեակ, գլխակապ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. čambar
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ մ. պ. čambar:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԲԱՐ II «բանակ, բանակատեղի, ճամբար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. čambar
հմմտ. մ. պ. čambar:
Մատենագիտություն
H. AG 186; Աճ. ՀԱԲ 180
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԲԱՐԱԿ «երկաթյա ճոպան, շղթա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *čambarak
հմմտ. մ. պ. čambar «գլխակապ», պ. čambar «շրջանակ, գլխակապ» հայ. (< իրան.) ճամբար «գլխակապ»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. čambar «գլխակապ»
պ. čambar «շրջանակ, գլխակապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԲՐՈՒԿ (նոր՝ ճամպրուկ) «պարկ, ճամպրուկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառութիւն՝ թերեւս իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄՈՒԿ «զարդանկար»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Բաղադրութիւններ՝ ճամկաւոր, ճամկատել, ոսկեճամուկ, բազմաճամուկ, նոր՝ խայտաճամուկ։ Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճամկաւոր, ճամկատել, ոսկեճամուկ, բազմաճամուկ
Նոր՝
խայտաճամուկ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅ -ի, -ից «ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ, ճայեկ
Նոր՝
անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. чайка «ուրուր»
վրաց. čari, čaro «ուրուր»
թրք. çay «ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181