Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված
· Էջ 281 / 574
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿՈՎ
II
«փքունունց խոսք, մեծաբանություն»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gou- բնաձայնական ար-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկովտել
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈԿՈՐԴ
(-ի)
«կոկորդ, խոշակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, կոկորդ»
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն՝ բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «կլանել, կոկորդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկորդել,
կոկորդալի,
կոկորդալիր,
կոկորդախոս,
կոկորդակիր,
կոկորդակոփ
Նոր՝
կոկորդային
կոկորդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեր
հայ.
կուր
պրուս.
gurcle
ռուս.
горло «կոկորդ»
լատ.
gurgulio (կրկնավոր)
հ. վ. գ.
querka «կոկորդ»
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈԿՏԱՒԻՈՍ
(հոկտաւիոս)
«անհաղթելի»
(ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. Octavius
կազմված Octavius կայսեր անունից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՀԱԿ
(-ի, -աց)
(կոխակ)
«կոհակ, մեծ ալիք, լեռնակ, բլուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական kōhak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոհակակիր,
կոհակաւէտ,
կոհակումն,
կոհականք,
յոգնակոհակ,
բազնակոհակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
kaufa
ավ.
kaofa-
մ. պ.
kōf «լեռ»
պ.
kōha «թումբի բարձրամաս. կենդանու սապատ»
Մատենագիտություն
H. AG 173;
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂ
(-ի, -ից, -աց)
(կողն, -ան)
«կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol-
«ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից,
կողաբաղ,
կողահերձ,
կողահոս,
կողամայր,
կողնիլ,
զառիկող,
զառիկողի,
հարստակող,
միջակող,
պատկողանդոց,
անկողին,
ընկողին,
անգողին,
ընգողին,
ընկողնիլ,
գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կողր «ճյուղ»
ռուս.
голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂԿՈՂԻԼ
«բարձրաձայն լալ, ողբալ, մղկտալ, մորմոքվել, ցավագինորեն նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gal-
«կանչել, ճչալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gal-/*gol-)
ձայնավորմամբ տարբեր
Կրկնավոր կազմություն՝ թերեւս հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատին մոտ (ձայնավորմամբ տարբեր) *gal-/*gol- տիպի մի արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
glagolati «խոսել»
ռուս.
гологолить «շաղակրատել»
հ. անգլ.
klack «բարձրաձայն շաղակրատել»
ավ.
gərəzaiti «գանգատվում է, ողբում է, հեծեծում է»
հ. վ. գ.
klaga «գանգատ»
մ. իռլ.
glām «ճիչ, անեծք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՄՆ
-ան, -անք, -անց (կողմ)
«կողմ, կողք, երկիր, երկրամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական
Ծագում է կող բառարմատից՝ -մն վերջածանցով (հին կազմութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմանոց,
կողմանիլ,
ընկողմանիլ,
միակողմանի,
կողմնիլ,
կողմնապահ,
կողմնակի,
կողմնափակ,
կողմնակալ,
լեռնակողմն,
միակողմն,
արեւելակողմն,
հարավակողմն,
լանջակողմն,
ծովակողմն,
դաշտակողմն,
կողմիլ,
կողմապահ,
երկակողմ,
ձախակողմեան,
աջակողմեան
Նոր՝
կողմնացույց, անկողմնակալ, անկողմնապահ
կողմնացույց, անկողմնակալ, անկողմնապահ
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՊՈՒՏ
-ոյ, -ի, -ից
«ավար, թալան, մեռելի թողած գույք, կողոպտված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-b-
«սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gleb-)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *gel-b-/*gleb- «սեղմել» արմատի հետ, որից անգլ. dasp (<*glaps-) «սեղմել», լիտվ. glėbti «գրկել, շրջապատել, բռնել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողոպտել,
կողոպտիչ,
կողոպտած,
դիակողոպուտ,
դիրակողոպուտ,
դժվարակողոպուտ,
գանձակողոպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անգլ.
dasp (<*glaps-) «սեղմել»
լիտվ.
glėbti «գրկել, շրջապատել, բռնել»
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՔՈՅ
«վեգ, կոճ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goblp(h)-)
նախաձեւից
Աղբյուր՝ հուն. κολοφών
(թերեւս)
«գագաթ, խաղագնդակ»
հայերենին հարմարեցված (°), եթե կողով (կողոփ) բառի հետ միասին *goblp(h)- նախաձեւից չի գալիս՝ *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՃ
«գնդաձեւ բան, գնդվածք, ծառի բուն (կտրտված ճյուղերով), կաղամբի կոթ, գերան, ծեծելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘodi-, *gouədi-)
*-d ածանցանով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *goᵘodi-, *gouədi- (*geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» *-d ածանցանով) արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճակ,
կոճղեզ,
կոճղիզ,
կոճողիզ,
կոճողէզ,
կոճապղպեղ,
կոճկեն,
կոճկենիկ,
կոշկոճել,
կոճկոճել,
կոճոպել,
կոճռտիլ,
կոճկցել,
կոճիկ,
կոճկամբ,
կոճկորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ.
kāte (kaut) «կոճ»
ն. վ. գերմ.
kote, köte «կոճ»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։