Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄ
(-ի)
(արմն, -ին)
«արմատ, ճյուղ, շառավիղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«շարժել, հուզել, բարձրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *or-mo-, *ormen-, *ormenos)
թերեւս այստեղից է նաեւ հայերի արմեն անվանումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնիլ,
արմախարիսխ,
արմատ,
արմատել,
արմատագետ,
արմատախիլ,
արմատակեր,
արմատանալ,
արմատիք,
արմատաժողով,
երկարմատեան,
հաստարմատ,
խորարմատ,
արմատական,
արմատանալ,
կինարմատ,
կնիկարմատ,
զարմ,
զարմուհի,
անզարմ,
քաջազարմ,
բարեզարմ,
կայսերազարմ,
արմանալ,
արմանալի,
արմացումն,
զարմանալ,
զարմանագործ,
զարմանազան,
զարմանալի,
զարմացումն,
ընզարմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ορμενος
«ցողուն, ծիլ, ընձյուղ»
հուն.
οραμνος
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327;
Ջահ. ՀԼՊ 123
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄՈՒԿՆ
(-ան)
(արմունկն, արմունկ, արմակ, -ի, -աց)
«արմունկ, որթի մատի ելատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-(ə)-ma-)
-ուկ(ն) մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնկաչափ,
արմկցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
īrmá-
«ձեռք, առջեւի թաթ»
ավ.
arəma-
«թեւ, ձեռք»
լատ.
armus
«նախաբազուկ»
գոթ.
arms
հ. վ. գ.
arm
«թեւ, բազուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 329
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋ
(-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից)
(առջ)
«արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto-
(անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-)
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն,
արջենի,
արջային,
արջ(ա)տակ,
մկնարջ,
արջախոտոր,
արջամագիլ,
արջընկոյզ,
արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ṛkṣas
հուն.
ἄρκτος
լատ.
ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋԱՌ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց)
««խոշոր եղջերաւոր անասուն, տաւար» (բրբ. «ջահել եզ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *er(i)-
«եղջերաւոր անասուն (այծ, ոչխար, կով, այծյամ)»
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«ծնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pr-tiat-)
Կապ ունի՞ *er(i)- «եղջերաւոր անասուն (այծ, ոչխար, կով, այծյամ)» արմատի հետ, որտեղից թերեւս ծագում են էրինջ, ալոջ բառերը: Կասկածելի է կապը նաեւ *per- «ծնել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. որթ (հորթ) բառը (*pr-tiat- > առ ՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջառեանց,
արջառաջիլ,
արջառամահ,
արջառակաչի
Մատենագիտություն
Pok. IEW 326
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋԱՍՊ(Ն)
(առջասպ)
«քիմիական մի նիւթ, ծծմբատ»
(քիմիական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ergu-/*orgu-
«մութ»
հ.-ե. արմատ՝ *reduos-
«մթություն»
փոխատու լեզու՝ իրան.
Այստեղից փոխառուած են նաեւ կովկասեան բառերը՝ վրաց. arjakela, arjioka «արջնդեղ», չեչ., ինգ. arzi «սեւ», որոնք Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 336) համարում է հայերեն արջ, արջն ձեւերի աղբիւրը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջասպաներկ,
արջասպնագոյն,
արջասպախառն,
արջասպային,
արջասպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
arjakela, arjioka
«արջնդեղ»
չեչ.
arzi
«սեւ»
ինգ.
arzi
«սեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 336;
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԱԿԷՏ
(-ի, -ից)
«?»
Ստուգաբանություն ()
Ակնհայտորեն կազմված է արտա- եւ կետ բաղադրիչներից եւ «կետ կարթիւ արտակիտիւ» տեքստաշարում հակադրվում է կետ բառին։
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԵՒԱՆ
(հգն. -ունք)
«թարփիչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der-
«մաշկել, քերթել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *drep-)
Աղայանը (ԲՍՀ 34) բխեցնում է *drep- «տեսնել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
drapī
«հագուստ, զգեստ»
հուն.
άρπωπας
«մազաթափիչ նյութ»
հ. վ. գերմ.
trabe
«ծոպերիզ»
լիտվ.
drãpanas
«հագուստ, զգեստ»
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԻ(Կ)
(արտիկ)
«վայրի ոչխար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«այծ, ոչխար, կով, այծյամ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *r-d-)
-իկ ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
որոջ
հուն.
ερυρος
«ուլ»
լատ.
aries, -etis
«ոչխար»
ալբան.
erislian
«գառ»
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԻՃ
«մի բույս՝ vicia cracca L.»
Ստուգաբանություն ()
արտ բառից՝ -իճ ածանցով (հմմտ. ուտիճ)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԻՃՈՒԿ
(արճճուկ)
«կանճառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իտալ. articicocco
փոխատու լեզու՝ հ. իսպ. alcachofa
փոխատու լեզու՝ արաբ. al-haršaf
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 343
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։