Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«պար» որոնման արդյունք՝ 652 բառահոդված · Էջ 28 / 66
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 349, սյունակ 1 Էջ 349
ԽՈՒՇԻՆԱԿ «մի բոյս»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պարսկերեն (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՒՐՁՆ (-ձան, -ձունք) «խուրձ, կապոց»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *kert- «պտտել, ոլորել, կծկել, կուլ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōrtio-no- (?))
Պարզ չէ հարաբերությունը հնդեւրոպական *kures-, *kuers-, *kurs- «փայտ, ծառ» եւ օս. (իրան.) kwiris «խուրձ», կովկասյան (աբազ. kwres, ինգ. kurs «կապոց, խուրձ»), այլեւ ֆիննոուգր. համիմաստ բառերի միջեւ (տե՛ս Աբաեւ, ИЭСОЯ 120, Ջաուկյան, ОИДПАЯ 120, ծան.):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. krtati «կապում է, կցում է»
հուն. καρταλ(λ)ος «զամբյուղ»
լատ. cratis «հյուսված ցանկապատ, ցանկապատիկ»
հ. վ. գ. horst «թփուտ»
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 120
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՄ (ի խրամի) «պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ, խրամապահ, խրամատ, խրամատել, խրամատութիւն, խրամապատել
Նոր՝
խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ. schram «ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՈԽՏ (խորոխտ) «խրոխտ, համարձակ, հպարտ, խրոխտություն, համարձակություն, հպարտություն»
Ծագումն անհայտ է (՞)
(իրանականա՞ն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրոխտանալ, խրոխտումն, խրոխտաձայն, դիւախրոխտ, ճխախրոխտ
Էջ 360, սյունակ 1 Էջ 360
ԾԱՍՔԵԼ (ծասկել) «ծամել, ծամծմել, բամբասել, զրպարտել, կործանել, խեղճացնել, թշուառացնել»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծասքողական, ծասքումն, անծասքելի
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԿՆԱՊԱՐ «դիվանադպիր, քարտուղար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. mcignobari
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 457
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹԵԼ «կողմ (՞)»
Անստույգ (՞)
թերեւս պետք է ուղղել կարթել «ճանապարհը ծռել»:
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԼ I (կամ, կացի) «կանգնել, կենալ, լինել, երեւան գալ, ապրել, դատարկել, վերջանալ, սպառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā- «գնալ, գալ, ծնվել, երեւան գալ» իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei- «ապրել» հնարավոր է բաղարկությունը
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ (հմմտ. նաեւ կայ եւ կանգ)։ հնարավոր է բաղարկությունը *gʷei- «ապրել» արմատի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 504-505) հավաստի չի համարում` նկատի ունենալով իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակալ, ներկայ, կացուրդ, կացրդական, կացարդական, կացրդի, կացարան, կացոց, կացան, կամակացույց, ընդդիմակաց, վերակացու, մշտնջենակաց, մատակաց, թագավորակաց, ինքնակացություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. á-gam «գնացի»
հուն. ἔβην «ճանապարհ ընկա, գնացի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 463; Աճ. ՀԱԲ 504-505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԾԱՆ (-ի, -աց) «նեղ անցք, նեղ ճանապարհ, արահետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ā-g'- «գնալ, գալ»
«գնալ, գալ» արմատից: հմմտ. մակեդ. gaz, սերբախորվ. gȁz «անցահուն», սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ», այլեւ հ. հնդկ. gātá, հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածանել, կածնել, նրբակածան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ. gaz
սերբախորվ. gȁz «անցահուն»
սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ»
հ. հնդկ. gātá
հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՊԱՐ -ի (ուշ՝ կաղպար) «կաղապար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *kalapad < հուն. καλοπόδιον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 494