Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 377 բառահոդված (էջ 28/38)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 542, սյունակ 1 Էջ 542
ՄՏՐՈՒԿ I (մտրուք), -ի, -աց (մտրուք) «քուռակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխառություն իրանական աղբյուրի՞ց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշամտրուկ
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՄՈՒՌ «մռնչալ, աղմկել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
պատկանում է հնդեւրոպական այն կրկնավոր բնաձայնական կազմությունների թվին, որոնց համար վերականգնվում են *mormor-, *murmur- նախաձեւերը՝ հայերենում երկրորդ բաղադրիչի առնմանությամբ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
murmurō
«մռնչալ, աղմկել»
գ.
murmel
«մրմնթալ, մռմռալ, կարկաչել» ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 369
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽՈՒՌՆ (յախուր, յախուրն, (յա-հուր), ախուռն) «հափուռն, հանդուգն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յախուռնախաւս, յախոռնաբար, յախռութիւն, յախրիլ, յախուրապէս, յահրանալ
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՄԲԱՅՐ (յամբոյր) «հախուռն, հզօր, վայրապար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՂԻ «հղի, հղիության մեջ գտնվող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել / լի» (անմիջական նախաձեւ՝ *plē-)
հ.-ե. արմատ՝ *po-lo- «փոքր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou-)
երկու հնարավոր ստուգաբանությամբ. 1. h.-ե. *pel- «թափել, լցնել», *plē- «լի»։ ... 2. h.-ե. *po-lo-, *pou- «փոքր» ձեւից: Եթե ճիշտ է յղփանալ-ի ստուգաբանությունը, ապա ավելի հավանական է առաջին տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղութիւն, յղանալ, յղենալ, յղեկիր, յղացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
լի
հուն.
πώλος
«մտրուկ, քուռակ, աղջիկ»
գոթ.
fula
հ. իսլ.
foli
«մտրուկ, քուռակ»
ուլ
—
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 400-401; Pok. IEW 840-841
Տե՛ս նաեւ
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈԳՆ (յոքն), -ունք, ունց «շատ, բազում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghen- «ուռչել, առատ լինել, լիություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *og-ion-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոգնագնալի, յոգնաճարակ, յոգնաշնորհ, յոգնիլ, յագնիլ, յօգնիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghana
«առատ»
լիտվ.
ganà
«բավականին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 491
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՅՐ -ի, -ից (յովր, յօր) «հույր, գեր, հաստ, թանձր, թավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pei-ro-)
բնիկ հնդեւրոպական` *pei-ro- ` *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pīvan-
«պարարտ, ուռած, հաստ, լիքը»
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՌԹ ««բերրի, արգավանդ» (ԲՀ՝ ուրթ «լցված»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «բարձրանալ»
պատկանում է հնդեւրոպական ծագման այն բառերի խմբին, որ ծագում են *er- «բարձրանալ» արմատից՝ յորդ, յորձ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(յ)ուռթանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ուռչ-իլ
հայ.
ուռճ-անալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՌՈՒԹ -ի, -ից (սովորաբար անեզ.) (ուռութ) «կախարդանք, հմայլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուռթել, յուռթիչ, յուռթութիւն, յուռթուլունք, ջուրութբոյց, ջուրութբեր
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՌՄԱՐԻԼ (բ.` յունմառել) «ոխակալել, չարիք նյութել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է: