Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 550, սյունակ 1
ՅԱՒՆ
(-ի, աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
(յուն, օն)
«հոնք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«հիւսել»
«թել» իմաստի միջնորդութեամբ
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական *au- «հիւսել» արմատից (հմմտ. յաւղ)՝ «թել» իմաստի միջնորդութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւնեղ,
յաւնակից,
յաւնաճաճ,
քաւայաւն,
բարձրայաւն,
ընդվայրայաւն,
կցայաւն,
մրայաւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1
ՅԵՂՋ
«լի, լեցուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pel-sk-)
որից հեղուլ (զեղուլ < *զհեղուլ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղցեալ,
շաղայեղջ,
բազմայեղջ,
արիւնայեղջութիւն,
յոգնայեղջ,
երդմնայեղջ,
թշուառայեղջ,
իմաստայեղջ,
լուսայեղջ,
խորհրդայեղջ,
խորշակայեղջ,
զեղջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 552, սյունակ 1
ՅԵՏԻՆ
«կտակ»
Ստուգաբանություն (իմաստափոխություն)
Յետին «վերջին» բառն է՝ գործածված «վերջին կամք, կտակ» իմաստով. Աճառյանը (կասկածով համարում է խաբարված յետկար բառը, բայց նշում է, որ Ղեւոնդ պատմիչը գրում է. «Գրե զվերջինս բանից իւրոց»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
Էջ 552, սյունակ 1
ՅԻՆՈՒՆՔ
(-անց)
«զատկից հոգեգալուստ ընկած ժամանակամիջոցը»
Ստուգաբանություն (ածանցյալ)
ինն բառի իմաստային առումը
Տե՛ս նաեւ
Էջ 554, սյունակ 1
ՅՈՅՍ
«հույս, ակնկալություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *peu-
«հուսալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ,
յուսալից,
յուսակորոյս,
յուսահատ,
անյոյս,
մեծայոյս,
բարեյոյս,
դիւրայոյս,
չյուսալի,
նորայուսատու,
յուսահատված,
յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
upovati
«հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406
Էջ 557, սյունակ 1
ՅՕԴԱՏՐԵԼ
(յօդադրել)
«սպասել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղկացած է յօդ եւ տրել կամ դրել բաղադրիչներից, բայց անբացատրելի է «սպասել» իմաստը:
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԵԼ
(-եալ)
«ներել, դիմանալ, տոկալ, հանդուրժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ner-
«կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Երկրորդ իմաստով լավ զուգահեռ ունի լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ» բառի մեջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *ner- արմատից։ Այսպիսով, թերեւս ներ-ը գալիս է հնդեւրոպական այդ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներելի,
ներումն,
ներ(ող)ութիւն,
աններելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
nero
«դիմացկուն, ուժեղ»
հ. սլավ.
nraw
«բարք»
Էջ 573, սյունակ 1
ՆՈՒԱԼ
(նըւալ)
«մլավել, հառաչել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *neu-
«կանչել, գոչել»
Բնաձայն կազմություն: Սակայն երկրորդ իմաստի դեպքում հնարավոր է բուն հնդեւրոպական հիմք:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nawate, nauti
«կանչում է գոչում է»
Էջ 574, սյունակ 1
ՆՈՒՐԲ
(-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -ոյ)
«նուրբ, նեղ, խուլ (բաղաձայն), խորին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēbh-
«նուրբ, նեղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snōbri` *snēbh-ri-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նրբել,
նրբափողոց,
նրբուղի,
նրբահայեաց,
նրբաձայն,
նրբագեղ,
նրբամիտ,
նրբանցք,
նրբերժիկ,
նրբիմաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. շվեդ.
snoever
«նեղ»
նորվեգ.
snoevr
«նեղ, նրբին, ճկուն, սեղմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 474;
Pok. IEW 973-974
Էջ 579, սյունակ 1
ՇԱՂԱՐՁԵԼ
(ԲՀ)
(շաղաշարել)
«շողոքորթել»
Ստուգաբանություն ()
բառից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։