Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 955 բառահոդված (էջ 28/96)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 206, սյունակ 1 Էջ 206
ԴՐԱԿՈՆՏԷՍ «վիշապաձուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δρακοντες «δράκων-ի հգն. ձեւը»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 691
Էջ 207, սյունակ 1 Էջ 207
ԴՐՆԳԵԼ (*դրինդ-) «դոփել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhren-) ածանցյալ ձեւով
Բնաձայնական կազմություն, որ, թերեւս, կապված է հնդեւրոպական *dher- բնաձայնական արմատի հետ (*dhren- ածանցյալ ձեւով):
Էջ 208, սյունակ 1 Էջ 208
ԴՐՈՒՄԵՍ «դրուժ եւ վնասիչ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
ձրլուղնջ «սուր, կծու» բառի աղաւաղուած ձեւը:
Էջ 208, սյունակ 1 Էջ 208
ԴՕՐԻՔՍ «վտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ρύαξ «հեղեղ»
(տալիս է ρύαξ «հեղեղ» բառը, բայց չի բացատրւում դօ-ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 698
Էջ 209, սյունակ 1 Էջ 209
ԵԲԵՆՈՍ (-ի) (աբանոս, ապանոս, ռպինազ, -ի, -ից) «եբենոս (ծառ եւ փայտ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. έβενος
փոխատու լեզու՝ եգիպտ. hbnj, hbin
ա-ով սկսվող ձեւերը պարսկական ծագում ունեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եբեն(ն)եայ
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 3-4
Էջ 209, սյունակ 1 Էջ 209
ԵԲԻԶԱՂ «(ճգնավորի) վերարկու, պարեգոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. yaponjak
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 4) հիշատակում է Թիրաքյանի նշած այս ձեւը՝ հայ. եաբբնճաք գրությամբ, բայց նշում է, որ «բառարաններում չի գտնվում»։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 4
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԹ II ««գեղ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 7-8) գեղ-ը կարդում է գէգ «տարակույս» եւ միացնում եթէ-ին, եթիւ ձեւը՝ «տարակույսով, տարակուսական». հմմտ. եթէ «շաղկապ տարակուսական» (ԲՀ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 7-8
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԼ -ի, -ից «ելնելը, ելք, ընթացք, ավարտ, հաջող ավարտ, արեւածագ, արեւելք, բխում, հետույք, մորթի, ծակոտի, ծախս, հեռանալը, հրաժարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- (անմիջական նախաձեւ՝ *ele-/lā-, *el-ei-, *el-eu-) հիմքային ձեւերով, ընդ որում՝ *el-eu-ghe > ելոյզ
ընդել-ը գրված է նաեւ ընտել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելանել, ելեմուտ, ելամուտ, ելանելի, ելուստ, խաչելեալ, խաչելութիւն, վերելակ, վերելք, ելուն, ելակետ, ելարան, զելանել, ընդելանիլ, ընդելակից, անընդել, մարղընդել, ձեռնընդել, ելուզանել, ելոյզ, ելուզումն, ելուզակ, եղուզակ, յեղուզակ, մարդելոյզ, նախելուզակ, ընդելուզանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελθω
հուն.
ελατιω
«քշել»
հ. իռլ.
luid
«գնում էր» (<*ludhe)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 8-9; Pok. IEW 306-307
Տե՛ս նաեւ
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿ (գալ բայի կատարյալում եւ սրանից կազմվող ձեւերում), -ի, -իր, -ն, -եկ. (գոյ.) -ի, -աց, ուշ`-ից «գալուստ, եկվոր, եկամուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guem- «գնալ, գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *e-guem-t > *e-guen-t) եկ (= հ. հնդկ. á-gan)
Բնիկ հնդեւրոպական` *guem- «գնալ, գալ» արմատից. *e-guem-t > *e-guen-t > եկ (= հ. հնդկ. á-gan).
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկամուտ, եկակոչ, եկումն, դեռեկ, ինքնեկ, նորեկ, երբեկ, նախեկող, ուղեկեալ, շեկ, զեկուցանել, իրազեկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
á-gām
հուն.
ε-βην
գոթ.
qiman
«գալ»
գոթ.
qums
«գալուստ» < *ku m-is
թոխ. A
käm, kum
թոխ. B
kēm, kam
«գալ»
Մատենագիտություն
H. AG 441; Աճ. ՀԱԲ 12; Pok. IEW 464
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿԱԶՆԵԼ ««որոշել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Ուղղելի է երկազնել, որ կա գործածված նաեւ երկազնեալ «որոշեալ» ձեւով (ԲՀ 94), այսինքն` համարել երկազն «երկտեսակ» բայական ձեւը, մանավանդ որ կա երկազնեալ տարբերակը