Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված
· Էջ 28 / 118
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՌԱՆԴ
I
«երեկվա նախորդ օրը»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է եռ եւ անդ բաղադրիչներից: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 32) մերժում է այս մեկնութիւնը այն պատճառաբանութեամբ, որ եռ-ով բաղադրված բառերը հետոսկեդարյան են. սակայն ոսկեդարյան եւ հետոսկեդարյանի նման հակադրութիւնը օրինաչափ չէ. հետոսկեդարյան համարված շատ ձեւեր հանդիպում են «ոսկեդարյան» կոչված շրջանում:
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 32;
Վ. Առաքելյան, ԱՀԳԼՊ 91-106
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՍ
իմ, ինձ, զիս, յինէն, ինեւ (զինեաւ), մեք, մեր, մեզ, ի մէնջ, մեւք (մեաւք)
«ես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eg-
(անմիջական նախաձեւ՝ *es)
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եսական,
եսամոլ,
եսամոլութիւն,
եսապաշտ,
եսապաշտական,
եսապաշտութիւն,
եսասէր,
եսասիրական,
եսասիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εγω
գոթ.
ik
լիտվ.
aš, eš
պրուս.
as, es
Մատենագիտություն
H. AG 442;
Աճ. ՀԱԲ 32
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԶԳԱՅ
-ի, -ից (Երազգա-որս)
«?»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *rezg-
«հյուսել, ոլորել»
Աղբյուր՝ իրան. razg/ragz
Փերիխանյանը (ՄԷՍԴՅԱ 32-49) միացնում է երագազ (արագազ) «որսացանց, թակարդ» բառի հետ եւ բխեցնում իրան. razg/ragz < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» արմատից:
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴՅԱ 32-49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԽԱՅ
(նոր` երեխայ)
«անկնունք, չմկրտված մարդ, նորածին մանուկ, մանկամիտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ մ. պ. raxīk (rahīk)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«տղա, ծառա»
Աղբյուր՝ ասոր. *raxā
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. մ. պ. raxīk (rahīk) «տղա, ծառա»: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 35) ենթադրում է ասոր. *raxā ձեւ, որից փոխառված են հայ. ձեւը եւ մ. պ. raxīk-ը: Սրա հետ թերեւս նույնն է Բեհիստունի արձանագրության մեջ պարսկական Դարեհ թագավորի հիշատակած Արախա-ն` Հալդիտայի որդու անունը: Հազիվ թե կապ ունենա ակկադ. rehu(m) «ծնել» բայից ածանցված որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախայական,
երախայանալ,
երախայապես,
երախայամիտ,
երեխայություն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 35
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱՀ(ԻԿ)
(րա՞հ)
«պատուուած» կամ «ուրախ»
Անստույգ
Կապ ունի՞ արդեօք րախ (= ուրախ) բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
րահատետել
Էջ 220, սյունակ 1
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱՆ
II
«պարան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ser-
«շարել իրար հետեւից, կցել, միակցել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sernt-)
այլեւ՝ հայ. յետռուլ (*ser-s-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarat, sarit «թել»
հուն.
σειριο «հիւսել, կցել. շարել»
լատ.
serō «կցել, միացնել, կապել»
լատ.
serilia «պարան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 221, սյունակ 1
ԵՐԱՍՏԱՆ
-ի, -աց (անեզ., ուշ` նաեւ եզակի)
«հետոյք, թանչ, թութք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *prōk'to-
«հետոյք»
հայ-հունական զուգաբանություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρωκτός «հետոյք, հետանցք»
Մատենագիտություն
H. AG 143;
Աճ. ՀԱԲ 41;
Pok. IEW 846
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳԵՒԵԼ
(երգեւեալ)
«անօգուտ»
(ԲՀ)
Անստույգ
Կապ ունի՞ ներգեւել բայի հետ (սրա աղավաղված կամ սխալ ստուգաբանված ձեւը):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵԱՅ
««ծառ» (ԲՀ)»
Անստույգ (՞)
Աղբյուր՝ եբր. 'ēz
«ծառ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 69) հնարավոր է համարում նույնացնել երու (երիւ) անստույգ բառի երուաց ձեւի հետ: Ամալյանը (ԲՀ 365) հանում է եբր. 'ēz «ծառ» բառից (?):
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 69;
ԲՀ 365
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։