Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 406 բառահոդված (էջ 28/41)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՃԱՐ (ՄԱՃԱՌ) «մաճառ, խակ գինի» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad «թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *madio-)
Մաճ-ը հավանաբար ծագում է հնդեւրոպական *madio- (*mad) «թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ» արմատից, որից՝ մատաղ բառը, այլեւ պ. māst «թթվակաթ, մածուն», գ. Mast «գիրացում, բտում, կեր»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
māst
«թթվակաթ, մածուն»
գ.
Mast
«գիրացում, բտում, կեր»
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 176
Տե՛ս նաեւ
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՊԵՏ «պարսկական մի պաշտոնյա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բեյլին (DKS 1, 110) համարում է արքունի կանանոցի պետ։
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՐ I (-աւր, -արբ, -արբք) «մայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *māter-
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայրաբար, մայրակեր, մայրակնութիւն, մայրաքաղաք, մայրաքոյր, մայրեղբայր, մայրեղբայբորդի, անմայր, գորովամայր, եղբարամայր, մանկամայր, մատաղամայր, կնքամայր, ոսկեմայր, կուսամայր, համամայր, միամայր, միամաւրաց, մայրատ, մերատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mātar
ավ.
mātar
հուն.
μήτηρ
դոր. μάτηρ
լատ.
māter
հ. իռլ.
máthir
հ. վ. գ.
muoter
Մատենագիտություն
H. AG 472; Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿ (-ի, -աց) (ՄԱՆԿ/Գ) «նենգություն, խորամանկություն. խորամանկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *meng- (անմիջական նախաձեւ՝ *mng-)
փոխատու լեզու՝ պ. mang «նենգություն, խորամանկություն»
Հաւանական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: Մանկ-ը կարող էր ինքնուրոյն կերպով գալ հնդեւրոպական *mng-ից (*meng-, որտեղից իրան. mang-ը) եւ բաղարկվել իրանական ծագման մանգ-ի հետ, եթե ռնգայինից հետո գ/կ-ի սովորական տատանում չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանկաւոր, մանկաւորել, մանկաւորապէս, անմանկ, խորամանկ, խորամանկել, չարամանկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Մատենագիտություն
H. AG 191, 513; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՍՈՒՍ II «մի կերակուր»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ III (բբ) «բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
māst
«մածուն»
հ. վ. գերմ.
mast
«բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ.
māda-
ավ.
maθa-
«հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ.
mattá-
«հարբած, գրգռված»
լատ.
mattus
«հարբած»
հ. անգլ.
mōs
«շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 513, սյունակ 1 Էջ 513
ՄԱՏԱԿԱՐԱՐ (-ի, -աց) «կերակրապետ, խոհարարապետ, մատակարար, տնտես»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *mātakaδār(a)-
հմմտ. զրաղ. պ. mātak «հիմք», պ. māya «նյութ, մակարդ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատակարարել, մատակարարություն, մատակարարումն, մատակարարաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 515, սյունակ 1 Էջ 515
ՄԱՐԴ (-ոյ, -իկ) «թռչուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մեռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mr̥-to-)
փոխատու լեզու՝ իրանական *marg
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիրամարգ, մարդակեր, լորամարգ, մարդաշատ, մարդակերպ, մարդատեաց, մարդկակերպարան, մարդկութիւն, մարդագայլ, աշխարհամարդ, տմարդի, բարեմարդիկ, կնամարդի, չմարդկապէս, կիսամարդի, անմարդի, մարդաբան, մարդաբանութիւն, մարդակազմական, մարդակազմութիւն, մարդահամար, մարդավայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəγa
հ. հնդկ.
márta-
պրթ.
mrg
մ. պ.
mart
մ. պ.
mrg
սողդ.
mart
պ.
mrg
պ.
mard
ou.
murγ
հուն.
μορτός
«մարդ» (Հեսիք.)
հուն.
βροτός
«մահկանացու»
լատ.
mors, -tis
լիտվ.
mirtis
«մահ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276; H. AG 472; Ջահ. ՀԼՊ 533; Աճ. ՀԱԲ 279
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐՍԵԼ «մարսել, կերածը յուրացնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mr-k'- «շփել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ (*mer-))
արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 288) բխեցնում է ասոր. məras «ճմլել, ջարդել, կակղացնել» արմատից, որ քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարսական, անմարսական, մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
marawo
հ. անգլ.
mearo
«փխրուն, փափուկ, մեղմ»
հ. ռուս.
moromradi
«կրծել, մաշեցնել, մանրել»
մ. ն. գ.
morken
«ճզմել, ճմլել»
ավ.
mərəxš
«քայքայում»
խեթ.
mark-
«քայքայել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը 288
Էջ 520, սյունակ 1 Էջ 520
ՄԵԹՈՏ(ՈՍ) «կերպ, մեթոդ» (բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μέθοδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293