Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 310 բառահոդված (էջ 28/31)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 737, սյունակ 1 Էջ 737
ՏՐՈՒՊ (-ի, -աց) (բուպ) «փոքր, նուաստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 439) համարում է բնիկ հնդեւրոպական՝ համեմատելով հ. սլավ. drobiti «մանրել» ձեւի հետ, որ սակայն, բխեցնում են *drob- «մանրել, փշրել» արմատից եւ որ չի կարող տալ հայ. տրուպ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրպանալ, տրպագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
drobiti
«մանրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 439
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱՅՏ (ուշ՝ ցայթ, այլեւ՝ ցաթ-ցեթ-ցեթ) «ցայտ, շիթ, կաթիլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skət- «ցատկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skēt-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *skət-՝ *skēt- «ցատկել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցայտել, ցայտումն, ցայտուկ, հրացայտ, արիւնացայտ, կայծակնացայտ, լեառնացայտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scateō
լիտվ.
skasti (skataũ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 449
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒ II «ուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷu- (անմիջական նախաձեւ՝ *kʷu-r-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *kʷu-` *kʷu-r- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուկամ, յուպետ, ուր, ուրեք, ուրեմն, ուրանաւր, ուրկայ, ուրկայութիւն, այլուր, հանուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kū
ավ.
kū-
լիտվ.
kur
«որտեղ, ուր»
Մատենագիտություն
H. AG 481; Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՓ «լույս, արփի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el-n- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-ph-) թերի կրկնավոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղփաճեմ, ուղփիաճեմ, ըղփաճեմ, ուղփեան, ուղփագունի, ուղփամած, ուղփաճահ, մետուղփեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sphalingu-
«կայծ»
հայ.
փայլ-ել
հայ.
փաղփաղիլ
հայ.
փող-փողիլ
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՔԷՌ «սնկային հիւանդութիւն» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՍԿԱՅ (ուսկամ, հուսկայ) «հիմա, այժմ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե հուսկ-ից
Էջ 753, սյունակ 1 Էջ 753
ՈՒՐԱՐ (որար, ուրարն) «ուրար, գոտի, լաշակ, կայսերական զարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὠράριον
Մատենագիտություն
H. AG 369; Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 762, սյունակ 1 Էջ 762
ՓԵԺԱՏ «մի տեսակ խեժ, անգուժատ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ պրս. žad «խեժ»
Երկրորդ բաղադրիչը կարող է կցվել պրս. žad «խեժ» բառին, սակայն անբացատրելի է մնում փե- տարրը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 494
Էջ 764, սյունակ 1 Էջ 764
ՓԻՃԻ «մի տեսակ ծառ, մայրի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ վրացական
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 504) համարում է վրացական փոխառություն, սակայն կապ է տեսնում հայ. փիճի, նոճի եւ սոճի բուսանունների կառուցվածքների միջեւ՝ նկատի ունենալով -ճի վերջածանցը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Էջ 764, սյունակ 1 Էջ 764
ՓԻՆՁ «գոգուն, ծղոտ, նեցուկ, հենարան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ վրացերեն bunči «չոր ու հաստ փայտի կտոր»
Կա վրացերեն bunči «չոր ու հաստ փայտի կտոր» ձեւը, որի կապը հայերեն բառի հետ պարզ չէ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 505