Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՉ
(-ուչ)
«բրիչ, գրիչ, գործիչ, լուծիչ, ստեղծիչ, անյարուչ «չհարող, անմիաբան», ընկալուչ (հմմտ. ընկալիչ), թաքաւուչ, մաքրուչ, սրտառուչ, տեսուչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kiā-hg
*-k- + *-iā- նախորդող *-ī- կամ *-ū- (-ի-, -ու-) հիմքային ձայնաւորներով
Ծագում են հ.-ե. *kiā-hg (*-k- + *-iā-)` նախորդող *-ī- կամ *-ū- (-ի-, -ու-) հիմքային ձայնաւորներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրիչ,
գրիչ,
գործիչ,
լուծիչ,
ստեղծիչ,
անյարուչ,
ընկալուչ,
թաքաւուչ,
մաքրուչ,
սրտառուչ,
տեսուչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
которичъ
«կռվարար»
Էջ 809, սյունակ 1
-ՇԻ
«բոլորշի, լայնշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-iskhio-
(անմիջական նախաձեւ՝ *iskh(o)- + *-iyo-)
Քանի որ հիմքերը հ.-ե. ծագման են, պէտք է ենթադրել հնդեւրոպական ծագում... -շի է առկայ նաեւ գոլո(ր)շի բառի մէջ` ռ- հիմքային տարրով եւ ր-ի համաբանական յաւելմամբ (հմմտ. բոլորշի), ընդ որում գոլ-ը նոյնպէս հնդեւրոպական ծագում ունի: Ժամանակակից հայերէնում տարածուել է գոլորշի ձեւը, եւ որշի-ն ընկալւում է որպէս ինքնուրոյն ածանց:
Էջ 810, սյունակ 1
-ՈՏԻ
«ատատրոտի, զազրոտի, կալոտի, հնոտի, մեռելոտի, ոսկրոտի, սնոտի, ցնցոտի, փորոտի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ենթադրվում է, որ կազմված է -ոտ եւ -ի ածանցներից, բայց -ոտ-ով եւ -ոտի-ով ձեւերի զուգահեռություն չի նկատվում (ծակոտ-ի դիմաց ծակոտի ձեւը նոր կազմություն է)։ Կա միայն -ոտ-ով եւ -ոտի-ով ձեւերի մասնակի զուգահեռություն՝ ոսկրոտ-ոսկրոտի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատատրոտի,
զազրոտի,
կալոտի,
հնոտի,
մեռելոտի,
ոսկրոտի,
սնոտի,
ցնցոտի,
փորոտի
Էջ 810, սյունակ 1
-ՈՒ
I
«կծու, հասու, յաղթու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-wes
«դերբայական ածանց»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-usyā)
իգ. *-usyā ձեւից
Հավանաբար ծագում է հ.-ե. դերբայական *-wes ածանցի իգ. *-usyā ձեւից։ հանդես է գալիս նաեւ -ածու (ակնածու), -առու (մտառու), -արբու (գինարբու, հմմտ. գինարբուք), -արկու (բանսարկու), -ըմպու (գինըմպու), -կալու (ակնկալու), -կացու (վերակացու), բաղադրիչներով բաղադրություններում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծու,
հասու,
յաղթու,
ակնածու,
մտառու,
գինարբու,
բանսարկու,
գինըմպու,
ակնկալու,
վերակացու
Տե՛ս նաեւ
Էջ 811, սյունակ 1
-ՈՒԱԾ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմուած է բայական -ու- հիմքակազմ տարրից (հմմտ. կալուած-կալում, հարուած-հարում, հեղուած-հեղում, յաւելուած-յաւելում, եւ -ած վերջածանցից. հետագայում տարածուել է -ու- հիմք չունեցող ձեւերի վրայ (հմմտ. գործուած - գործեմ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկուած,
արբուած,
գործուած,
հաստուած
Էջ 812, սյունակ 1
-ՈՒՆԱԿ
«բնակունակ, լուսունակ, մերձունակ, նմանունակ, պարզունակ, վարժունակ, քառունակ, քրիստոսունակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -nāk
Ինչպէս ցոյց է տալիս կենսունակ բառը, -ունակ ածանցակերպը ծագում է ունակ «ունեցող» ածականից (ունիմ բայից. հմմտ. եւ ընդունակ): նկատի ունենալով -ունակ-ով իրանական հիմքերի նշանակալից թիւը՝ թերեւս կարելի է ենթադրել միջին իրանական ածանցակազմ -nāk ածանցի հետ բաղարկութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակունակ,
լուսունակ,
մերձունակ,
նմանունակ,
պարզունակ,
վարժունակ,
քառունակ,
քրիստոսունակ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։