Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՅՌ-ԵԼ
(-ալ, գառ-ել, գառ-իլ)
«պառկել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghaid-
«կանգ առնել, հապաղել»
կապ ունի լատ. haereō «կախված լինել, մնալ, հապաղել» եւ լիտվ. garšti «հապաղել» բառերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է հնդեւրոպական *ghaid- արմատը (Pok. IEW 1, 410) (գայռ < *uaisro-), բայց սրանց կապը կասկածի տակ է առնվում (Fraenkel, LEW 129):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
haereō
«կախված լինել, մնալ, հապաղել»
լիտվ.
garšti
«հապաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 410;
Fraenkel, LEW 129
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՆ
I
-ի, -ից
«ծեծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhen-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷhon-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանալից,
գանահար,
գանել,
չարագան,
չարագանեալ,
զանգանակ,
զգանեալ,
գանակոծ,
գանակոծել,
գանակոծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghaná
«բիր, կոպալ»
հուն.
θείνω
«խփել»
հուն.
φόνος
«սպանություն»
խեթ.
kuen
«խփել, սպանել»
Մատենագիտություն
H. AG 431;
Աճ. ՀԱԲ 514
Տե՛ս նաեւ
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՆՁ
I
(-ու, -ի, -ից)
«դրամի հավաքածու, հարստություն, կարողություն, ինչք, ունեցվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ganza-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ganj
իրանական աղբյուրից (մեդերենի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձել,
գանձագին,
գանձարան,
գանձապահ,
գանձակողոպուտ,
գանձահատ,
գանձալից,
գանձապետ,
բազմագանձ,
մեծագանձ
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 517;
Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՇԱՆՔ
«ուղղելի է գազանք»
Ստուգաբանություն ()
ուղղելի է գազանք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 151, սյունակ 1
ԳԱՐ
«ցաւ, հիւանդութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. gaδa
«փչացում, վնաս, աղէտ»
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. gada-
«հիւանդութիւն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։ - Աղայան, ԲՍՀ 51։ Աւելի քիչ հաւանական է համեմատութիւնը ավ. garāna, մ. պ. gar «քոս» եւ հ. հնդկ. gara «մի հիւանդութիւն» բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարադրութիւն,
աչագար,
անգար,
անգարութիւն,
լեզուագար,
լեզուագարիլ,
գլխագար,
գլխագարութիւն,
խելագար,
խելագարութիւն,
ցաւագար,
գարելի,
գարած,
միջագար,
միջագարութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 51;
Աճ. ՀԱԲ 521 (կասկածով)
Էջ 151, սյունակ 1
ԳԱՐԻԵԼ
(գարիել)
«աղորկելի»
(՞, ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՀԱՅԻԼ
(անիլ)
«մորմոքվել, սրտատոչոր լինել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. gahrāy-
«գոչել, ճչալ»
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 44-51
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՇ
(-ի, -ից)
«զզվելի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghrs-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարշիլ,
գարշանալ,
գարշութիւն,
գարշելի,
գարշատեսիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
grasus
«սպառնալիք, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
մ. իռլ.
goirt
«դառն»
<*ghorstis
մ. վ. գ.
gaest
գ.
garstig
«զարշելի պիղծ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 445;
Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՇԱՊԱՐ
(-ի, -աց)
«կրունկ, ոտքի հետք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
պար-ը ծագում է *padh(a)- «ոտք» ձեւից (Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183): Կասկածելի է Փերիխանյանի կողմից գարշ-ի բխեցումը garš-<հ.-ե. *ghrs- արմատից՝ գարշապար «կոշտ (մաս ոտքի)» մեկնությամբ (Периханян, МЭСДЯ 42-43):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեղագարշապար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 183;
Периханян, МЭСДЯ 42-43
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՈՒՆ
(-նան, -այնոյ)
«գարուն, գարնան եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uesr-
«գարուն»
(*uesr- > գեհար > գահար > գար) համաբանությամբ ստացած -ուն վերջածանցը
համաբանությամբ ստացած -ուն վերջածանցը (հմմտ. աշուն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարունաբեր,
գարնային,
գարնանալ,
գարնանաբեր,
գարնանամուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իրան.
vasar
ն. պ.
bahār
հուն.
εαρ
լատ.
vēr
հ. իռլ.
var
«գարուն»
լիտվ.
vasarà, vasara
«ամառ»
Մատենագիտություն
H. AG 432;
Աճ. ՀԱԲ 524
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։