Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 28 / 190
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԹԱԿ
II
«նվագարանի բանալի»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս կապ ունենա բույթ բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆ
(-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ)
«ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bun
Աղբյուր՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ,
բնիկ,
բնութիւն,
բնական,
բնաբարձ,
բնադիր,
բնածին,
բանիբուն,
նիզակաբուն,
միաբուն,
համաբնեայ,
ողորմաբուն,
բնագէտ,
բնագիտութիւն,
բնականոն,
բնատուր,
բնոյթ,
բնութագիր,
բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 483-484;
Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՌՆ
II
«բուռն, ուժգին, սաստիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կապ չունի բուռն «ձեռքի բուռ» բառի հետ եւ առանձնացված է մեր կողմից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurni- «բուռն, սաստիկ, ուժգին»
հուն.
φυρμός «իրարանցում»
ալբ.
burme «լիահասուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 160
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՍ
«բեղմնակի, ձու»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունի հնդեւրոպական *bheu- «աճել» արմատի հետ, որտեղից՝ բոյս (*bhuk- > բուս)
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՏ
I
(բութ)
«ուտելիք, կերակուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhug-
«վայելել»
*u-ից հետո քմայնացած *g-ի (*g'-ի) *g'>տ անցման համար
հմմտ. *trəg-> արատ (արած-ել), *bhrg'uo- > բարտի եւ նույնիսկ *g'əlou- «տալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բտել,
բտկան,
բտոց,
խոտաբուտ,
խոզաբուտ,
ընդաբուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյժ (բուժ)
հ. հնդ.
bhoga «վայելում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՐԵՍԵՏ
«դատավոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. praeses
«նախագահ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 492
Էջ 142, սյունակ 1
ԲՐՈՐ
«պղտոր, խմորված, գինու նստվածք, դիրտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«ալեկոծվել, եռալ, խմորվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhū<sup>u</sup>r-)
-որ ածանցով
-որ ածանցով, ինչպես՝ բեկոր, բոլոր, գլոր բառերում։ թերեւս նաեւ հայ. բուռն «ուժգին, սաստիկ», որ բաղարկվել է բուռն «բուռ. բռունցք, իշխանություն, զորություն» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրբ. բրոր(վ)ել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurati «արագ շարժվում է, ցնցվում է թպրտում է»
հուն.
φύρω «խառնել, խառնշտորել»
հուն.
πορφύρω «ալեկոծել»
լատ.
fermentum «խմորում, խմորիչ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱ
(բրբ. գո-)
«գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uadh-
«քայլել, գնալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi)
dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ,
արեւագալ,
զգալ,
զգայուն,
զգաստ,
զգաւն,
ապագայ,
անգայ,
բացագայայլ,
յառաջագայայլ,
շրջագայայլ,
պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vadō «գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ.
wadan «ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԲ
I
(գափ)
«խաշնդեղ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա գաբ «կեռ, ունկ» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարթիլ
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԳԱՅԵԼ
««գոռոզաբար կռկռալ» (աքլորի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghagh-
բնաձայնական կազմություն, որ թերեւս հասնում է մինչեւ հնդեւրոպական միասնության շրջանը` *ghagh-.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
գագաշել «կկթալ (հավի մասին` ձու ածելուց հետո)»
մ. վ. գ.
gage(r)n «կռնչալ (սագի մասին)»
լիտվ.
gagėti
ռուս.
гоготать «կռնչալ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։