Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 28 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍ I (-ի, -ից) «ասվածք, խոսք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ag- «ասել» g > ս անցմամբ, ինչպէս *eg(ō) > ես փոխանակ *եծ-ի, թէեւ ծ-ն առկա է առ-ած բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասել, ասացած, ասող, ասուն, անասուն, վիպասան, վիպասնել, սրբասաց, գովասանական, բարե(ա)սաց, կանխասաց, ճարտ(ար)ասան, այլասացիկ, արտասանել, բացասական, բացասել, ստորասել, ապուտութիւն, ապաստել, ապուստել, բացասել, ապուշել, ապոսել, ապումնել, անապուտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. āha «խոսեց»
հուն. ἠκτ «ասել»
լատ. ajo «ասել, խոսել, հաստատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266; Pok. IEW 290
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱԳ ««տուգանք» (°)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թյուրքական yasay «օրենք, արգելք, տուրք, տուգանք»
Եթէ բառը ճիշտ է վերականգնուած, ապա այն նոյնն է ասախ բառի հետ, որ ծագում է թիւրքական աղբիւրից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱԽ (իասախ) «օրենք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. yasa «օրենք, կանոնադրություն»
Աղբյուր՝ թրք. yasay «արգելք»
Բաղադրութիւն՝ անասախ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անասախ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԵՂ «ստուեր»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է։ Անհաւանական է փոխառութիւն լինելը հունական աղբիւրից (Ամալեան, ԲՀ 350)
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 77, սյունակ 1 Էջ 77
ԱՍԽԵԼ «մսկել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 77, սյունակ 1 Էջ 77
ԱՍԿՆ «սուտակ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *as- «վառ(վել)» (անմիջական նախաձեւ՝ *az-g-)
քիչ հաւանական է բխեցումը հնդեւրոպական *az-g-ից՝ *as- «վառ(վե)լ» արմատից (Աղայան, ԲՍՀ 29). այս *azg-ից կան միայն «մոխիր» իմաստով բառեր, իսկ «փայլել, շողալ» իմաստը չկա:
Էջ 77, սյունակ 1 Էջ 77
ԱՍՈՒՊ «ասուպ, թռչող աստղ, ընկնող աստղ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'u-b-)
Քիչ հաւանական են ինչպէս բնիկ հնդեւրոպական ծագման՝ *k'u-b-` *k'eu- «լուսաւորել. լուսաւոր» արմատից՝ ան- նախահաւելուածով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասուպագիտութիւն, ասուպային, ասուպաւոր
Էջ 78, սյունակ 1 Էջ 78
ԱՍՊԱԶԷՆ (-ի, -աց) (ասպիզէն) «ձիու հանդերձանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. asp «ձի»
Աղբյուր՝ մ. պ. zēn «զէն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից` մ. պ. asp > հայ. ասպ- «ձի» եւ zēn > հայ. զէն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապազինել
Մատենագիտություն
H. AG 108; Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 78, սյունակ 1 Էջ 78
ԱՍՊԱԿ «ուտելիքի պատառ, կերակրի մնացորդ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 78, սյունակ 1 Էջ 78
ԱՍՊԱՏԱԿ -ի, -աց «հեծարշաւ, հեծարշաւող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *asp(a)taka-
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասպատակաւոր, ասպատակել, (յ)ասպատակի, դիրասպատակ, ծովասպատակ, ձիասպատակ
Մատենագիտություն
H. AG 108; Աճ. ՀԱԲ 273