Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 28/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐ-Ք -ուց «բարք, բնավորություն, վարք, սովորություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhr- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhriio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhriio- (°) *bhr- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարամութիւն, բարութիւն, բարեբար, գեղեցկաբարութիւն, բարբախտութիւն, դժնաբարք, խոժոռաբարք, բարեգիտութիւն, բարոյ-ք, բարոյախօս, բարոյախօսել, բարոյածին, բարոյական, բարոյակից, բարոյապէս, բարեբարոյ, գազանաբարոյ, դառնաբարոյ, բարեբարոյութիւն, բազմաբար, գազանաբար, հայկաբար, տիրաբար, այսբար, որբար, բարոյագէտ, բարոյականութիւն, բարի, բարեգործ, բարեժողով, բարեխորհել, բարեխորհուրդ, բարեխրատ, բարեկամ, բարեկեաց, բարեկենդան, բարեկեցիկ, բարերար, բարեբ, բարեբի, բարեբանալ, բարեբիկ, բարետես, բարեխորժ, բարեասաց, բարեանուն, բարեժամանակ, բարեազգի, բարեընկալութիւն, բարիոք, բարեաւ, բարով, բարւոք, բարեդեմիկ, բարեխիղճ, բարեկիրթ, բարեմիտ, բարեփոխել, բարելաւել, բարոքել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԱՒԵՂ «խնդուկ (բոյս)» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, ուռչել, ծագել, լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-el-)
որտեղից՝ բոյս բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԱՒԻՂ (բաւեղ, բաւիլ) «լաբիրինթոս, ծածկված մութ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, լինել, ապրել, բնակվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheuelā-, *bheuilā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաւղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φωλεός
«որջ, բուն» <*bhō(u)lo
հուն.
φωλέω
«որջում թաքնվել, մնալ, պահվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 36-37
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԴՈՒՁ (բրբ. պտուզ, պտօ) «փոքրամարմին, կարճահասակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հազիվ թե կապ ունենա (բարբառային *փութ > բուդ ձայնեղացմամբ) հնդեւրոպական *pōu-pū- «փոքր, մանր» արմատի հետ, որտեղից նաեւ հայ. փոքր:
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵԿ «բեկված, կոտրված, խեղանդամ, խոնարհ, հեզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhe(n)g- «կոտրել, բեկել, ջարդել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեկ(ան)ել, բեկումն, դիւրաբեկ, գազանաբեկ, նախանձաբեկ, հրամանաբեկ, կաշառաբեկ, խեցբեկ, լերդաբեկել, աղեբեկ, բեկբեկել, բեկբեկումն, բեկոր, բեկտորել, բեկտել, բեկտու, բեկտումն, բեկտոր, բեկչիլ, անբեկչելի, բեկաբոյժ, բեկաբուժութիւն, բեկուն, բեկբեկունք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
banákti
«կոտրում է բեկում է»
հ. իռլ.
bongid
«կոտրում է, հնձում է, հաղթում է»
հ. իսլ.
banga
«խփել»
Մատենագիտություն
H. AG 429; Աճ. ՀԱԲ 436
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵՂԿԵԼ «նեղել, տառապեցնել. վշտակցել (՞)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *bhel-eu- «խփել, թուլացնել, հիվանդացնել» հիմքի հետ՝ *bhel-u- > բեղզ, որից բարբառային խլացմամբ բեղկ (՞).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
balwjan
«նեղել տառապեցնել, չարչարել» (՞)
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵՂՄՆ (-ման, -մունք, -մանց) «արական սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել, հորդել, առատ լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhelmn-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեղմնաւոր, բեղմնաբեր, բեղմնաւորութիւն
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՂՈՒՆ I (<i>-ոյ</i>) «պտուղ, բերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել, հորդել, առատ լինել»
հմմտ. հայ. բեղմն, հուն. φαλλός, φάλης, առնանդամ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեղնաւոր, բեղնաւորել, բեղնաւորութիւն, անբեղուն, անբեղնաւոր, տար(ա)բեղուն, բեղն, բազմաբեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բեղմն
հուն.
φαλλός, φάλης
«առնանդամ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 120
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՌՆ (<i>-ին, -ինք, -ռանց</i>) «բեռ, ծանրութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bher-no-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *bher-no-` *bher- «բերել, տանել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեռնաբարձ, բեռնական, բեռնակիր, բեռնակրութիւն, բեռնաւոր, բեռնատար, ծանրաբեռն, ծանրաբեռնել, меծաբեռն, դժուարաբեռն, բեռնագին, բեռնագիր, բեռնանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
*barre, (bharnā)
«բեռ»
հուն.
φερνή
«օժիտ»
հուն.
φόρτος
«բեռ»
հ. հնդկ.
bhara
գ.
Bürde
«բեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 429; Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՍՏ «մած, -կապ (°?)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-to)
Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» արմատի հետ, հնչիւնապէս հնարաւո՞ր է արդեօք *bhendh-to > բեստ. *bhendh-ը հայերէնում տալիս է պինդ, իսկ *dh-t կապակցութեան՝ -st-ի փոխվելու մասին հաւաստի տուեալ չկա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստաբեստ, հաստաբեստագոյն, հաստաբեստել