Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 871 բառահոդված (էջ 28/88)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱՂ II «խիտ, սեղմ, թաղիք, կաճ, գլխարկ (թաղիքէ, ապա՝ ընդհանրապէս)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
քանի որ բնիկ հնդեւրոպական *tol- *tel- ձեւի հետ է կապվում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղուն, թաթաղուն, թաղեայ, թաղի, թաղիք, թաղիանալ, թաղահար, թաղհար, թաղագործ, թաղաթափ, թաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala
«հարթութիւն»
լիտվ.
pa-talas
«տախտակ»
պրուս.
talus
«հատակ»
լատվ.
talināt
«փռուել, ծաւալուել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՆԹ (-ոյ, -ի, -աց) (թաղանդ) «բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ, թաղանթազարդ, թաղանթապատել, թաղանթիլ, թաղանթեայ, թանձրաթաղանթ, լուսաթաղանթ, ծովաթաղանթ, հրաթաղանթ
Նոր՝
թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala
«հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն.
τηλία
«մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ.
dille
«տախտակ, հատակ»
ռուս.
по-толок
«առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՐ «կոնաձեւ խեցաման (ուշ՝ ծաղկաման)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ չաղաթ. tayar «պնակաձեւ կավե աման»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. tayar «սափոր»
Սխալ է բխեցումը հնդեւրոպական աղբյուրից (Pok. IEW 1, 1061)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալաթաղար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 146; Pok. IEW 1061
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՊՈՒԹ «բժժանքի տուփ»
Ծագումն անհայտ է
Սխալ մեկնված իմաստով բառ՝ փոխանակ թափուտ «դագաղ» բառի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՌԱՓ «մի մեծ ձուկ, լատ. acipenser»
Ծագումն անհայտ է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՏՈՒՐ «Քրիստոսի խաչափայտի երկրորդ մեխ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
թերեւս եբրայական ծագման բառ։
Էջ 260, սյունակ 1 Էջ 260
ԹԱՐԹ «թարթում, աչքի բացուխուփ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «թպրտալ, թրթռալ, դողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *trt-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թարթել, անթարթ, անթարթելի, ակնթարթ, թարթեանք, թարթիչ, թարթափ, թարթափել, թարթափանք, թարթափումն, անթարթափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
taralá
«դողդող, երերուն, անհաստատ»
ալբ.
tartalis
«թպրտում եմ, թրթռում եմ»
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՐՓԱՓԵԼ (թարփարփել, թարբափել) (թարփարփել, թարբափել) «կցորդել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓ «հատակ, տակ, խորք, պատյան, թափ, ուժ, պտույտ, թափում, փրկում, հափշտակում, կողոպուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)- «սյուն, նեցուկ, արմատ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *step-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թափընթափ, թափանց, թափանցանց, թափանցիկ, թափանցել, զառիթափ, յանկարծաքափ, թափուր, թափառ, թափառանք, թափառոտ, թափառական, թափուր, թափիչ, անթափ, ղեղաթափ, սրտաթափ, դժուարաթափ, դիւրաթափ, հողաթափ, մարդաթափ, թաւթափել, սթափել, սթափանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sthāpáyati
«դնում է, հիմնադրում է»
ռուս.
стопа
«ոտքի թաթ»
հ. անգլ.
steppan
«ամուր ոտք դնել, քայլել»
հ. վ. գերմ
stapf
«ոտնահետք»
հ. վ. գերմ
stapfal
«հիմք, քայլ, աստիճան»
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓԱՐ (թափոր) «հանդիսավոր երթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
թափ արմատից կազմված։ Իմաստի համար հմմտ. թափառել (թափ-ից), ռուս. табор «քայլել» (տե՛ս թափ): Սակայն հմմտ. ռուս. ступеть, լեհ. tabor, որոնք համարվում են թյուրքական փոխառություն (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ