Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 309, սյունակ 1
ԽԱԼԱՐԱԿԱՅՔ
«կամարի ներքեւի (խոյակի՞) զարդեր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 310, սյունակ 1
ԽԱԽԱՅ
ուշ՝ -ի, -աց
«մակարդ, պանրի մակարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuath-
«եռալ, թթվել, խմորվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kuhat-so-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խախացել,
խախացոց,
խախցոց,
խաղցոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caseus
«պանիր»
ռուս.
квас
«կվաս»
հայ.
քացախ
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱՂ
I
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու, -ի, -ից)
«խաղ, ծաղր, կատակ, թատրոն, երաժշտական մի ձայնանիշ, հող, շարժում, ընթացք, վազք, արշաւ, խայտալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«քշել, արագ շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-))
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kalai «շարժել» բայի հետ։ Խաղալիք-ի խաղ-ը թերեւս կապուած է *(s)k(h)el- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատի հետ, որտեղից կան մարմնի մասերի զանազան անուանումներ, որտեղից ծագում է խեղ արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղալ,
խաղալիկ,
խաղալիք,
խաղարար,
խաղազուրկ,
խաղատակ,
խաղաց,
արագախաղաց,
ծանրախաղաց,
բազմախաղաց,
թատերախաղք,
լարախաղացութիւն,
խաղագնդակ,
խաղաթուղթ,
խաղամոլ,
խաղասրահ,
խաղատոմս,
խաղարկութիւն,
թղթախաղ,
նարդախաղ,
խաղտուտ,
խաղտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaladati
«ստիպում է, քշում է, տանում է, համարում է»
ալբ.
gil
«բերել, տանել»
հուն.
κελλω
«ափ քշել (նաւը)»
հուն.
κολεα, κολια
«մի պար»
հուն.
κλονος
«իրարանցում, արագ շարժում»
հուն.
κλονεω
«քշել, արագ հալածել»
լատ.
celer
«արագ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱԽ
II
«կաշի, մորթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդեոք խաղախ «նավ, նավակ» բառի հետ, եթե սա բուն նշանակում է «տկալաստ» եւ ունեցել է «կաշի, անմագ կաշի, տիկ» իմաստները: Ավելի քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. իսլ. skjall «կաշի» բառի հետ, որ բխեցնում են հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (*khl- կամ *khol- >խաղ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղախորդ,
նորխաղախորդարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
kelek
«մագաղաթ եւ տիկ»
հ. իսլ.
skjall
«կաշի»
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏ
II
«կտորտանք, փշրանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, ջարդել, կոտորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khldo-)
k/*kh անցմամբ
հմմտ. նաեւ *(s)kel - «կտրել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κλαδαρος
«դյուրաբեկ, փխրուն»
լատ.
clādēs
«հաշմում, վնաս»
կիմր.
cleddyf
«սուր (երկսայր զենք)»
կիմր.
cladd
«փորում»
ռուս.
колода
«կոճղ, կոճղակտոր»
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏԻ
«խորամանկութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խաբել, թոզ փչել, շողոքորթել»
*k/kh անցմամբ (*khldiio > խաղտի)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ատտ.
καλεω
«կախարդել»
հուն.
καληδων
«կախարդուհի, գայթակղուհի»
լատ.
calvor
«խորամանկել, խաբել»
հ. վ. գ.
huolen
«խաբել»
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԾՂԱՆ
(խայծելան)
«մի թանձր հեղուկ»
Ստուգաբանություն ()
Արդյոք խայծ բառից չէ՞, ինչպես խայտաղան-ը՝ խայտ-ից
Էջ 315, սյունակ 1
ԽԱՅՏԱՂԱՆ
(խատղան, խայտխան)
«մի քանձր հեղուկ, խայծղան, դեղանիւթ, դեղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Արդեօք խայտ բառից չէ՞ (խայտ-աղան՞)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1
ԽԱՅՐԻ
«պտուղ, ընծայուող պտուղ, առաջին պտուղ, երախայրիք, նուբար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hair
«բարիք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայրաբեր,
երախայրիք,
անխայրի,
դառնախայրի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486 (կասկածով)
Էջ 315, սյունակ 1
ԽԱՆ
I
(խոն), -ի, -ից
««սինի» (թրք. «գորենի մի չափ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ պ. xuān
«սինի, սեղան, սփռոց»
պ. xuān (կարդացւում է առանց ս-ի) «սինի», այլեւ՝ «սեղան. սփռոց»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանակիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։