Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 400 բառահոդված (էջ 28/40)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՄԱՅ «մամաց, կաթնանյութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mam(m)a «մայր» բոբովաբառից (մանկական բառից)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *mam(m)a բոբովաբառից (մանկական բառից), որ ուներ հիմնականում «մայր» իմաստը. բառը ուղեկցվում է նաեւ այլ իմաստներով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mamma
«մայրիկ (մանկ.), ստինք, ծիծ»
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՐ I (-աւր, -արբ, -արբք) «մայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *māter-
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայրաբար, մայրակեր, մայրակնութիւն, մայրաքաղաք, մայրաքոյր, մայրեղբայր, մայրեղբայբորդի, անմայր, գորովամայր, եղբարամայր, մանկամայր, մատաղամայր, կնքամայր, ոսկեմայր, կուսամայր, համամայր, միամայր, միամաւրաց, մայրատ, մերատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mātar
ավ.
mātar
հուն.
μήτηρ
դոր. μάτηρ
լատ.
māter
հ. իռլ.
máthir
հ. վ. գ.
muoter
Մատենագիտություն
H. AG 472; Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 507, սյունակ 1 Էջ 507
ՄԱՆԳԱՂ (մանկաղ) «մանգաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. mag-gəlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանգաղակ, մանգաղաձեւ, մանգաղամատն
Մատենագիտություն
H. AG 311; Աճ. ՀԱԲ 251
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿ (-ի, -աց) (ՄԱՆԿ/Գ) «նենգություն, խորամանկություն. խորամանկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *meng- (անմիջական նախաձեւ՝ *mng-)
փոխատու լեզու՝ պ. mang «նենգություն, խորամանկություն»
Հաւանական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: Մանկ-ը կարող էր ինքնուրոյն կերպով գալ հնդեւրոպական *mng-ից (*meng-, որտեղից իրան. mang-ը) եւ բաղարկվել իրանական ծագման մանգ-ի հետ, եթե ռնգայինից հետո գ/կ-ի սովորական տատանում չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանկաւոր, մանկաւորել, մանկաւորապէս, անմանկ, խորամանկ, խորամանկել, չարամանկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Մատենագիտություն
H. AG 191, 513; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿԻ (ԲՀ՝ մանկիտիս «խաղաղություն») «տի կամ խաղաղություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ըստ ԲՀ-ի հրատարակչի, մանկիտիս-ը հավանաբար կազմված է մանուկ եւ տի բառերից, բայց կարող է լինել նաեւ մանկտի-ի աղավաղված ձեւը, բայց անհասկանալի է «խաղաղութիւն» բացատրությունը:
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿԻՊԵՍ «Հռոմի հանրակացարանների վերակացուները»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μαγχιπες
փոխատու լեզու՝ լատ. manceps
Բերված է որպես օտար բառ՝ հուն. μαγχιπες (<լատ. manceps) հգն. ձեւից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿԼԱՒ «ծեծի փայտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μαγγλάβιον
Մատենագիտություն
H. AG 363; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿԼԱՒԻԿ (մանգլաւիտ) «արքայից սենեկապան, արքունի սպասաւոր, մանկլաւիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μαγγλάβιτης
(ժող. ստուգաբանութեամբ փոխուած)
Մատենագիտություն
H. AG 363; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒԿ (-ան, -ունք) «նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի» (անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-) *-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ, մանլուկ, մանլտի, մանկանալ, մանկամարդ, մանկամայր, մանկաբարձ, մանկաբարոյ, մանկապէս, մանկակորուստ, գեղեցկամանուկ, մանկապարտէզ, մանկավարժ, մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ
«փոքր, քիչ» ըստ Հեսիքիոսի
Մատենագիտություն
H. AG 272; Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՐ (-ու, -ունք, -ունց) (մանտր, մանդր) «մանր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-r)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանրել, մանրիկ, մանրամանր, մանրապատում, մանրատունկ, մանրախիճ, մանրախոտ, մանրավաճառ, մանրանկար, մանրամասն, մանրատառ, մանրէ, մանրադիտակ
Տե՛ս նաեւ