Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 279 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆԱՁԻՐԱՆ «գեղձախտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xanāzīr
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 328 (ճշտուած)
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆԴ (խանտ), -ոյ, -ի, -ից «ուժգին կիրք, եռանդ, սրտի բորբոքուածութիւն, գորով, սէր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *khand- «լուսաւորել, վառվել, այրվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kand-, *(s)kend-) ռնգայինից հետո տ/դ անցումով
արմատից (ռնգայինից հետո տ/դ անցումով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանդակաթ, խանդալ, խանդանի, խանդութիւն, խանդել, խանդեղնութիւն, խանդաղանի, խանդաղական, խանդաղիլ, խանդաղատ, խանդաղատիլ, խանդաղատութիւն, խանդաղատանք, չխանդաղատանք
Նոր՝
խանդավառ, խանդավառութիւն, խանդոտ, խանդոտիլ, խանդոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. candati «լուսաւորում է»
հուն. κανδαρος «ածուխ»
լատ. candeō
հինդկ. candra-
հուն. κανδαλος
հայ. խանդ
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆԴԱԿ I (խենտեկ, խադակ՞) «խրամ, փոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xandāq
պրսկ. kandaq-ից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանդակել
Մատենագիտություն
H. AG 267; Աճ. ՀԱԲ 330
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆԴԱԿ II ««խանագործ (՞)» («սեղանագործ (՞)»)» (ԲՀ)
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պրսկ. xuān (թերեւս) «սեղան, ափսե, սինի»
կապված է պրսկ. xuān > հայ. խան «սեղան, ափսե, սինի» բառի հետ
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆԴԱԿԵԼ «կրել» (ԲՀ)
Անստույգ
այլ ձեռագիր՝ «կոկել կամ պնդել»։ աղավաղված բառահոդվա՞ծ
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆԴԱՐԻԱ (խանդարեկ) «վայրի եղերդ, խիժաճարճատուկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qantārīyūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 330
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆԹԱՐ (ղանթար) «մի կշռաչափ՝ կենդինար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qantār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 331
Տե՛ս նաեւ
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆԹԵՓԱՐ (խանդեբար, խանդեպար) «ոկնուզակ (բույս)»
Փոխառություն
ըստ հայկական աղբյուրների, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆՁ (խանձ) «այրվածահոտ, հրդեհ, վառելիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kend- «լուսավորել, վառվել, այրվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khndio-) ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ
արմատից՝ ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 329) խանձ-ից է բխեցնում խազ «ցանկացող, մոլյալ», որ իրանական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանձել, խանձիլ, խանձոց, խանձառ, խանձատ, խանձող, խանձողի, խանձիք, խանձրահոտ, խանձրահոտիլ, խանձրահամ, խանձրահամութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. candati «լուսավորում է»
հուն. κανδαρος «ածուխ»
լատ. candeō «սպիտակ լինել, փայլել, բոցավառվել, շիկանալ»
կիմր. cann «սպիտակ, լուսավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 331
Տե՛ս նաեւ
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆՁԱՐՈՒՐ «մանկան բարուր, փաթաթաշոր, փաթաթան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. ՙazrurā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանձարրել, խանձարրապուտ, խանձարրապատիլ
Մատենագիտություն
H. AG 517; Աճ. ՀԱԲ 331