Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 277 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐԴ «բացված «ստրոպված, կոխոտված, ուղիղ» (ճանապարհի մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, անցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *port-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հորդել, հորդուն, ռահահորդ, ներհորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πορος «անցք»
լատ. porto «տանել»
լատ. portus «դուռ»
լատ. porta «քաղաքի դուռ, դարպաս»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 816
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐՁ (-ի, -ից) «եռանդ, հույզ, գրգիռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, հուզել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordio-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. յորդ
հայ. յորդորել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 123
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՂԻԿ «ուղի, ճանապարհ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
թերեւս ուղի բառի բարբառային ձեւ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հուղկահար, հուղկահարու, հուղկահարություն
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՄ -ո «հում, անեփ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *om- «հում, դառը» (անմիջական նախաձեւ՝ *ōmo-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հմություն, հմակել, հմակերություն, հմանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. āmá-
հուն. ώμός «հում»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 121
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՄԱՅԶ (հումայտ) «թրթնջուկ, գառնադմակիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. humaid
գ-ով ձեւը՝ պարսկերենի կամ թուրքերենի միջնորդությամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՄԵԼ (հմել, հմուլ, խմել, խմէլ) «գայլուկ» (բբ)
Փոխառություն
Հայերենի տարբերակները թերեւս տարբեր աղբյուրներից են:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՆ I «գետի ծանծաղ անցատեղ, ելք, հնարք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pent- «ոտք դնել, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pont-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հունաւոր, հունել, անհուն, լայնահուն, ներհուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pánthās «ճանապարհ»
հուն. πόντος «ծով»
հուն. πάτος «շավիղ»
ռուս. путь «ճանապարհ, ուղի»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 122
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՆ II «կրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pur- (անմիջական նախաձեւ՝ *pun-) արմատից
*pur->հուր բառի տարբերակն է, որ որոշ լեզուներում առկա է որպես
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնոց, հնոցանալ, հնոցաձեւ, հնոցարան
Նոր՝
հնոցապան
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՆՁ (-ոյ) «քաղ, բերքահավաք, բերք, ամառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *enek- «հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *onkos-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնձել, հնձել, ընձել, հնձումն, արտհունձ, բազմահունձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հասուն
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՊ (-ոյ, ուշ` -ի, -ից) «մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ub- «սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ, հպաբար, հպատուր, հպելիք, դիւրահուպ, երկրահուպ, վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ubjάti «ցած է սեղմում»
լիտվ. ūbyti «շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124