Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 277 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՐՄԱՐ «հարմար, պատշաճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «միացնել, հարմարեցնել, հարմարվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-m-)
արմատից, որից նաեւ յար (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարմարիլ, յարմարումն, յարմարական, անյարմար, երեքյարմար, բազմայարմար, գեղայարմար, գեղեցկայարմար, դյուրայարմար, զուգայարմար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՒ «վերջ, ծայր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *paus- «թողնել, բաց թողնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւակն, յաւակնիլ, անյաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հաւ «սկիզբ»
հուն. παύω «պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ. pausa «դադար» (< հուն.)
հ. սլ. pustiti «թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 390
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՒԴ (-ի, -ից) (յօդ, օդ) «հոդ, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au- «հիւսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *audh-)
Կազմուած է յ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *audh- նախաձեւից՝ *au- «հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւդել, յաւդուած, յաւդակապ, յաւդապատ, բարեյաւդ, գեղեցկայաւդութիւն, կապարայաւդ, բազմայաւդ, զաւդել, զաւդուած, զաւդած, զաւդամանել, յօդացաւ, յօդուածագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. aũtas «ոտքի փաթաթան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 75; Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒԷՏ «աւելի, շատ, միշտ, հաւիտեան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. yāvēt
Աղբյուր՝ պ. jāvēd
Իրանական փոխառութիւն։
Մատենագիտություն
H. AG 198; Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒԺԱՐ (յօժար, յուժար) «հոժար»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *au- «բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-gh-) -gh- ածանցով
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (Աւելի հնարաւոր է)
Հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *au- «բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ» արմատից՝ *-gh- ածանցով (*au-gh-)։ Աւելի հնարաւոր է փոխառութիւն լինել (իրանական աղբիւրից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւժարիլ, յաւժարութիւն, չարայաւժար, մտայաւժարութիւն, меծայաւժար, յաւժարակամ, սիրայաւժար
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՆ (-ի, աց, ուշ՝ նաեւ -ից) (յուն, օն) «հոնք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au- «հիւսել» «թել» իմաստի միջնորդութեամբ
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական *au- «հիւսել» արմատից (հմմտ. յաւղ)՝ «թել» իմաստի միջնորդութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւնեղ, յաւնակից, յաւնաճաճ, քաւայաւն, բարձրայաւն, ընդվայրայաւն, կցայաւն, մրայաւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՄՆԵԼ (յօսնել, յաւսնուլ, յաւսուլ, յուսնուլ) «պղծել, պոռնկութիւն անել»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւսնական
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՏ (յօտ) «որթի կտրած ճիւղ»
Ծագումն անհայտ է
Յատանել բայի՝ յ-ով աճած ձեւ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւտել, յաւտումն, յաւտահատել
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՐԱՆԱԼ (յուրանալ, յովրանալ) «հղիանալ, լցվել, տարածվել, պարծենալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou-ro-)
Հաւանաբար հնդեւրոպական, ծագում է *pou-ro- ` *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» արմատից, որի *pei-ro- ձեւից ծագում է յոյր-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւրացում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՓՐԱՆԱԼ «յագենալ, ձանձրանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել» (*aph- > հայ. ափ «ձեռքի ափ») կամ *apero- «ափ» (այստեղից ափն՞) նախաձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յափրանք, յափրութիւն
Տե՛ս նաեւ