Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 275 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԵԱՐԴ (-ի, -ից, նաեւ -աց) (նիարդ, նեարդ, նարդ, ներտ) «նեարդ, ներվ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)neu- «թելեր ոլորել, հիւսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sneurt-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sneurt-` *(s)neu- «թելեր ոլորել, հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեարդապատ, նեարդատեսակ
Նոր՝
նեարդային, նեարդայնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. snāvan «կապ, լար»
աւ. snāvarə «լար ջիղ»
հուն. νευρά «պարան, լար. նեարդ»
Մատենագիտություն
H. AG 478; Աճ. ՀԱԲ 438
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԵԽ (-ոյ) «նեխում նեխած»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *nek- «մարմնական մահացում» (անմիջական նախաձեւ՝ *nekh-)
Քիչ հաւանական է ենթադրել հնդեւրոպական *nek- «մարմնական մահացում» արմատի *nekh-ով տարբերակ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեխել, նեխած, նեխական, նեխութիւն, նեխավայր, նեխուտ
Նոր՝
հականեխել, հաւանեխական, հականեխում
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՂ «նեղ, տառապյալ, ձերպ, նեղություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sner- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sner-lo-)
(*sner-lo նախաձեւի վերականգնումը հեղինակինն է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեղել, նեղիչ, նեղութիւն, նեղածերպ, նեղսրտութիւն, նեղուց, նեղանձուկ, նեղանցուկ, սրտնեղիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. nearu
անգլ. narrow «նեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 478
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՄԷ (-ի, -ւոց, հգն. -եայս) «հունական մի մրցախաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. νέμεα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
Նեմէական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՆԳ (-ի, -աց, -ոյ) «նենգություն, նենգ, նենգավոր»
Ծագումն անհայտ է (՞)
(իրանականա՞ն. կա պ. nang, բայց նշանակում է «ամոթ, խայտառակություն»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նենգել, նենգագործ, նենգախոշոշ, նենգան, նենգաւոր, նենգ(ա)ժոտ, դիւանենգ, աննենգ, դրամանենգ, մաքսանենգ, չարանենգ
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՏ (-ի, -ից) «նետ, կայծակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nedo- «եղեգ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նետալից, նետաթափ, նետակալ, նետաձիգ, նետող, նետել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. nada «եղեգ»
Մատենագիտություն
H. AG 478; Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՐ II «մեջ, տակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(e)nero- «ներքին»
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «տակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ի ներքս, ներքին, ներքինի, ներքսակողմն, ներքնակ, ներքնատուն, ներքնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ένεροι «ներքնայիններ»
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԲՈՂ -ի, -ից «ներբող»
Անստույգ (թերեւս)
*ներ-փող կազմությունից՝ փ/բ շփոթմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներբողեան, ներբողել, ներբողումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἐγκώμιον «ներբող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԳԵՒ (ներքեւ) «նվազ, թույլ, վտիտ, տկար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sner- «պտտել, ոլորել սեղմել, կնճռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *snerkeu- (*sner-k-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներգեւիլ, ներգեւումն, ներքեւեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. νάρκη «ընդարմացում, թմրում, վատացում»
հ. վ. գ. sner(a)han «կաշկանդել, կցել, կապել»
հ. անգլ. ge-sneorkan «խորշոմել»
հ. իսլ. snerkia «սեղմել, կնճռոտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԵԼ (-եալ) «ներել, դիմանալ, տոկալ, հանդուրժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Երկրորդ իմաստով լավ զուգահեռ ունի լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ» բառի մեջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *ner- արմատից։ Այսպիսով, թերեւս ներ-ը գալիս է հնդեւրոպական այդ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներելի, ներումն, ներ(ող)ութիւն, աններելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ»
հ. սլավ. nraw «բարք»