Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 275 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԼՎԱՐ «ծանրության չափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xarvār «իշաբեռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 316
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԾԵՒԱԹ «արաբական արարողություն՝ նորընտիր իշխանի շղթայում եւ ծեծում առաջնորդին հնազանդ լինելը ցույց տալու համար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբերեն (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
աղավաղմամբ կամ ժողովրդական ստուգաբանությամբ փոխված. հմմտ. ժ հնչույթի առկայությունը
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱԾԻ «մի տեսակ ծառ» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱԿ (-ի, -աց) «խակ, տհաս. անկիրթ. անառակ. անգութ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խակագործ, խակագործութիւն, խակակութ, խակութիւն, խակամիտ
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՀԱՆՈՂ «ճարտարապետ» (ԲՀ)
Անստույգ
կապ ունի խահ = խոհ «կերակուր, խորտիկ» բառի հետ, այն էլ եթե բացատրութիւնը ընդհանուր բնոյթի է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՀՈՒԷ (խահվէ, ղահվէ) «սուրճ» (բբ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qahva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խահվէագործ, խահվէավաճառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 319
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՀՐԵԼ «այրել, խարկել, այրելով փչացնել (կերակուրը), փչացնել քանդել»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար)
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂԱ (մյուս ձեռագրերում՝ խալի, հալի «արաբական մի ծաղիկ») «մշկայուղ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ թրք. qalya
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 320
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂԱԽ I (խաղաղ) «նավ, նավակ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. kalak (թերեւս) «տակալաստ»
Աղբյուր՝ թրք. kelek (թերեւս)
թեեւ հնչիւնական համապատասխանութիւնը սովորական չէ (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 2, 320)։ Քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը (հմմտ. լիտվ. kėlnas «լաստ. նաւակ», kėltas «լաստ», ռուս. челн «մակոյկ, փոքր նաւակ», որոնք գալիս են *kel- «բարձ-»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. kėlnas «լաստ. նաւակ»
լիտվ. kėltas «լաստ»
ռուս. челн «մակոյկ, փոքր նաւակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 320
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱԽ II «կաշի, մորթ»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդեոք խաղախ «նավ, նավակ» բառի հետ, եթե սա բուն նշանակում է «տկալաստ» եւ ունեցել է «կաշի, անմագ կաշի, տիկ» իմաստները: Ավելի քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. իսլ. skjall «կաշի» բառի հետ, որ բխեցնում են հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (*khl- կամ *khol- >խաղ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղախորդ, նորխաղախորդարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. kelek «մագաղաթ եւ տիկ»
հ. իսլ. skjall «կաշի»