Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 272 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՃ «գնդաձեւ բան, գնդվածք, ծառի բուն (կտրտված ճյուղերով), կաղամբի կոթ, գերան, ծեծելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘodi-, *gouədi-) *-d ածանցանով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *goᵘodi-, *gouədi- (*geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» *-d ածանցանով) արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճակ, կոճղեզ, կոճղիզ, կոճողիզ, կոճողէզ, կոճապղպեղ, կոճկեն, կոճկենիկ, կոշկոճել, կոճկոճել, կոճոպել, կոճռտիլ, կոճկցել, կոճիկ, կոճկամբ, կոճկորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ. kāte (kaut) «կոճ»
ն. վ. գերմ. kote, köte «կոճ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՃԻ (գոճ(ի)) «խոզ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ բարբառային *goji
աղբյուրից՝ *goji:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճան, գոճան, գոճանամիս, գոճեմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մեգր. yeji
ճան. yeji
վրաց. γoji
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 626; Ջահ. ՀԼՊ 591, 595-596
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՄՍ (կոմիտոս), -ի, -ից, -ունք ««կոմս» (կոմէս «հունահայքի կառավարիչ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qōms < հուն. κόμης) (եւ կոմէս < հուն. κόμης
(եւ կոմէս < հուն. κόμης):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅ I -ի, -ից (ուշ՝ կու, -ոյ) «թրիք, բակոր, անասնաղբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷōu- «փակոր, թրիք, կղկղանք, զզվելի բան» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷōu-to- կամ *gʷōu-so-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. gū-tha «կղկղանք», ռուս. говно «կղկղանք»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյանոց, կոյաջուր
Նոր՝
կոյուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gū-tha «կղկղանք»
ռուս. говно «կղկղանք»
Մատենագիտություն
H. AG 461; Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅԶ ուշ՝ -ի, -ից «ողկույզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կորացնել, կամար կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geu-gh-)
արմատից. հաւանաբար սրանից են կազմուած ըն-կոյզ եւ ողկոյզ. Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 629) համարում է ողկոյզ բառի կրճատումը ստուգաբանութեամբ՝ խաղող(ոյ) ողկոյզ > խաղողոյ կոյզ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյզկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. guzak «ոտքի կոճ» ((°))
լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, պիստակ»
լիտվ. gaužĕ «գլուխ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅՍ I -ի, -աց «կողմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական kōs «կողմ»
աղբիւրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսակալ, կուսակալել, կուսակալութիւն, յայսկոյս, յայնկոյս, յետ(ս)կոյս, աստուածակոյս, մեկուսի, մեկուսանալ, չորեքկուսի, քառակուսի, երեքկուսի, ծովակոյս, կուսանկեա, կուսանկատ
Նոր՝
կուսակից, կուսակցական, կուսակցութիւն, անկուսակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. kōs «կողմ»
մ. պրթ. kōs (kws) «կողմ» ((Թուրֆան))
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 64; Ջահ. ՊԲՀ 184
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅՍ II -ի, -ից «կույս, չամուսնացած աղջիկ, մաքուր, փակված, խորհրդավոր, մի կենդանակերպ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսան, կուսանանալ, կուսանոց, կուսածին, կուսաստան, կուսաբար, կուսորդի, կուսութիւն, մշտակոյս, յաւէժակոյս, յաւիտնակոյս
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅՏ -ի, -ից «կույտ, բազմություն, երամակ, ջոկ, խումբ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *kōt
Աղբյուր՝ պ. kōd
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուտել, լեռնակոյտ, կուտոց, խեցակոյտ, կուտակ, ծերակոյտ, կուտակել, նախարարակոյտ, կուտակութիւն, կարկառակոյտ, կուտապան, կոյտապան, կուտկէն, բազմակոյտ, գաւառակոյտ, դիակոյտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. kōd
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 631
Էջ 419, սյունակ 1 Էջ 419
ԿՈՅՐ (-ի, -ից, -աց) «կույր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kōr
Աղբյուր՝ սողդ. kōr
Աղբյուր՝ պ. kōr
Բաղադրությունները՝ կուրանալ, կուրութիւն, կուրամիտ, կուրաքաշ, գիշերակոյր, մտակոյր, ակնկոյր, խուլակոյր եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուրանալ, կուրութիւն, կուրամիտ, կուրաքաշ, գիշերակոյր, մտակոյր, ակնկոյր, խուլակոյր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. kōr
սողդ. kōr
պ. kōr
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 631
Էջ 419, սյունակ 1 Էջ 419
ԿՈՆԱՔՈՂ ««պատկերահան» (կամ «ամենակալ»?)» (ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. εἰκών (թերեւս) «պատկեր»
աղավաղված, որի կոն- բաղադրիչը հուն. εἰκών (οἰκος-ի հայց. ձեւ) «պատկեր» բառն է