Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 270 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅԶ -ի, -ից «որոնում, ծփանք, խռովք, հույզ, շփոթություն, աղմուկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *yōz
աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուզել, յուզումն, յուզախնդիր, յուզական, ուզենալ, մտայոյզ, պահայոյզ, ջրայոյզ, բբայոյզ, բազմայոյզ, խռովայոյզ, հողմայոյզք, մաղձայոյզ, նորայոյզիչ, յուզմունք, յուզումնալից, սրտայոյզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. yaozaiti «շարժվում է, տատանվում է, ծփում է»
հ. պ. yaudatiy «շարժվել»
Մատենագիտություն
H. AG 199; Աճ. ՀԱԲ 403-404
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅԼ (յուլ, յող), ուշ՝ -ի, -ից «ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «սողալ, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուլանալ, յուղանալ, յուլութիւն, յուղութիւն, յուղալ, յողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sarati
հ. հոլ. selid «սողում է, սողոսկում է»
լիտվ. seleti «սողոսկել, դանդաղ շարժվել»
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅՍ «հույս, ակնկալություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peu- «հուսալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ, յուսալից, յուսակորոյս, յուսահատ, անյոյս, մեծայոյս, բարեյոյս, դիւրայոյս, չյուսալի, նորայուսատու, յուսահատված, յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. upovati «հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՊՈՊ (ոպոպ) «հոպոպ»
Բնաձայն
Կրկնավոր բնաձայնական կազմություն, որը զուգահեռներ ունի հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոպոպիկ, ոպոպիկ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՌ- (ոռ) «վատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *eres- «անբարյացակամություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ors-)
արմատից, որից բխեցվում է հեռ «հակառակություն, ոխ, կռիվ» բառը (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոռանալ, յոռութիւն, յոռի, յոռեգոյն, յոռեցուցանել, յոռեակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՎԱԶ (յաւազ, ովազ) «հովազ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *yavaz
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յովազառիւծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. yōz
Մատենագիտություն
H. AG 199; Աճ. ՀԱԲ 406-407
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԴ «առատ, առատահոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-) j- նախածանցով, *-dh- աճականով
j- նախածանցով` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդել, յորդաբուխ, յորդագոյն, յորդագութ, յորդալոյս, յորդախաւս, յորդութիւն, յորդահոս, յորդիչ, բազմայորդ, մախսայորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. órothūno «գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԴՈՐ «եռանդուն, պատրաստակամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-) *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդորել, յորդորակ, յորդորութիւն, յորդորումն, բազմայորդոր, կամայորդոր, մարտիրոսայորդոր, քբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. órothūno «գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐՁ- «ջրի առատ հոսանք, հորձություն»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորձախորշ, յորձահոս, յորձանք, որձանք, յորձանաձիգ, յորձանուտ, յորձուտ, դառնայորձան, խորայորձան, յորձեռանդն
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՐՁՈՐՁ «անուն, կոչում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «հանդիսավոր ասել, խոսել»
հ.-ե. արմատ՝ *uor-dho- «խոսք»
կապ ունի հնդեւրոպական արմատի հետ, որի հետ կապ ունի նաեւ երդումն բառը, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորջորջել, յորջորջանք, յորջորջումն