Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 471 բառահոդված (էջ 27/48)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՆՉ (-ոյ, -ի, -ից) «բարձրաձայն լաց, կանչ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *kan- «երգել, հնչել» առանց բաղաձայնական տեղաշարժի՝ որպէս բնաձայն արմատ
բնաձայն կազմութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է անմիջապես բխեցնել հնդեւրոպական *kan- «երգել, հնչել» արմատից (առանց բաղաձայնական տեղաշարժի՝ որպէս բնաձայն արմատ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանչել, կանչիւն, կանչուկ, լալականչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 517
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱՐ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «կապար, արճիճ, կապարե գրիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. abāru(m)
փոխատու լեզու՝ արամ. ab(b)ār
սեմական աղբյուրից. հմմտ. ակկադ. abāru(m) (< սումեր.?) > արամ. ab(b)ār (բայց որտեղի՞ց է կ-ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապարեայ, կապարայայտ, կապարակիր, կապարանման, կապարել, կապարագոյն
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՊԻՃ (-ի, -աց) «մի հատեղենաչափ (0.1 գրիվ), ակնակապիճ, սրնքապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kapič
փոխատու լեզու՝ պ. kafīz
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապճաթիւ, կապճահամար, կապճեան, ակնակապիճ, ատամնակապիճ
Մատենագիտություն
H. AG 165; Աճ. ՀԱԲ 525
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌՆ II «բարախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ պ. kari, karah «կեղտ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. karic «աղբ»
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ հնդեւրոպական *ker- (եւ *k'er-) արմատից, որտեղից՝ պ. kari, karah «կեղտ», մ. պ. karic «աղբ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառնաջուր
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍԿ II «շագանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ստեղծվել է կասկ եւ կաստանայ բառերի խառնուրդով (շփոթությամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասկենի
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՍԻՈՊԵ (Քասիոպէ) «մի համաստեղութիւն» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Κασσιόπη
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՐ I (-ոյ, -ի, -ից) «թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «միավորել, հավաքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goro-) o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել, կարան, կարկատել, կարկատան, կարկատումն, խորանակար, կաշկակար, մանրակարկատ, խրամակարկատ, հատակարկատ, կարոտել, հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγειρω
«հավաքել»
լատ.
grex, -gis
«հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ.
gurgulas
«խտություն, հանգույց»
լատվ.
gùrste
«վուշի կապոց»
հ. հնդկ.
guná (grno)
«թել»
հ. հնդկ.
gárta
«մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ.
karmr
«պատնեշ»
հ. շվեդ.
karm
«հյուսված թիկնակ»
հուն.
γυργαθος
«հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՍ (ուշ՝ -ոյ, -ի) «կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. xaraci
փոխատու լեզու՝ իրան.
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի, կարասեկիր, կարասապան, գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546; Olsen, NBA 887
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՒԱՆԴ «անակուշտ, կողատակ, գոտկատեղ» կամ «զրահի կապ (գոտի)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -band
իրանական աղբիւրից (հմմտ. -վանդ = -band), բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։ Ըստ Փերիխանեանի (МЭСДЯ 59)՝ կարաւանդ < *karan «կողմ, կող» + -band:
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻՃ (-ի, -աց) «կարիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ փոքրասիական լեզու *karidio
փոքրասիական մի լեզվից` *karidio, որտեղից նաեւ` հուն. καρίς, -ίδος:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճախայթոց, կարճընդեց, կճընդեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καρίς, -ίδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 551