Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«պար» որոնման արդյունք՝ 652 բառահոդված · Էջ 27 / 66
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 334, սյունակ 1 Էջ 334
Խ(Ղ)ԽԱՅԹ (-ի, -ից) «վերքի ուռուցք, բարախ, որդ, ճիճու, հպարտություն, կեղծիք, խարդախություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «խփել, կտրել» *k > *kh անցմամբ
Բաղադրյալ կազմություն (բարդ բառ)՝ խող- եւ խայթ. առաջինը կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *kel- «խփել, կտրել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ: Հմմտ. խիղ- (խող-): խայթ-ն էլ թերեւս առնված է ավելի լայն առումով (հմմտ. խեթ, խիթ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խ(ղ)խայթիլ, խղխայթումն, բազմախ(ղ)խայթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. calamitas «վնաս»
լատ. clades «վնաս, աղետ, խեղություն, խեղանդամություն, հաշմ»
ռուս. колоть «ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԶ I (-ի, -ից, -աց) «խոզ, մի աստղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. ḫurīru(m) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ պ. xūk (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
հմմտ. 1) ակկադ. ḫurīru(m) . 2) մ. պ., պ. xūk, 3) կովկ. ա) քարթ., մեգր., ճան. ֆեյ (սրանց *յօյ ձեւից խոճ(-կոր)). բ) աբխ. -xoba, ադըղ. kxoyə, գ) նախ.-դաղ. xokxa, բացք. kxa
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզանալ, խոզութիւն, խոզեան, խոզենի, խոզամիտ, խոզարած, խոզուկ, խոզատանձ, խոզուկ, խոզափուշ, խոզապարան
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆԱՍՏԱՆ «պարսկական թագավորական պալատ կամ ատյան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
աղբյուրից.
Էջ 344, սյունակ 1 Էջ 344
ԽՈՐԱԲԱԲԱՆ «պարսկական զինվորական (սպարապետական) աստիճան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պարսկերեն (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն պարսկերենից:
Էջ 344, սյունակ 1 Էջ 344
ԽՈՐԲԱՐ (խորբաւ) ««պարեն» («ցորեն՞»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xvarbar «պարեն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 407
Էջ 344, սյունակ 1 Էջ 344
ԽՈՐԳ (-ոյ) «քուրձ, քուրձե հագուստ, քուրձե պարկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. hurgā
Աղբյուր՝ մ. պ. *xvary
Փոխառություն՝ ասոր. hurgā > մ. պ. *xvary (> հայ.՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորգահանդերձ, խորգազգաց, խորգեղէն
Մատենագիտություն
H. AG 161; Աճ. ՀԱԲ 407
Էջ 344, սյունակ 1 Էջ 344
ԽՈՐԴ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու) (խորթ) «կռունկ»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս բնաձայն բառ՝ կապված խորդալ բնաձայն բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորդեան, խորդապար, խորթապար
Նոր՝
խորդենի
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐԽՈՆՋ «ագռատուկ, դաշտախոտուկ»
Անստույգ (թերեւս)
կրկնաւոր կազմութիւն՝ բրբ. մրմոնջ-ի տիպի կաղապարով՝ ինչ-որ խոր- արմատական ձեւից կամ խորիս «բարակ մաշկ, կեղեւ» բառի ածանցեալը
Էջ 349, սյունակ 1 Էջ 349
ԽՈՒՆ I «սակաւ, քիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *khun- «թեքել, իջեցնել, ստորացնել» չկայ Pok. IEW-ում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուներդմնական, խունախոհ, խունաբերձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. (h)unj «իջեցնել, ստորացնել»
լեհ. chynać «թեքել, կռացնել»
ռուս. хинеть, хилить, хулить «վատաբանել, պարսաւել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420
Տե՛ս նաեւ
Էջ 349, սյունակ 1 Էջ 349
ԽՈՒՆՃ II (խուրճ) «մի պար, երաժշտական մի խաղ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիւ թե կապ ունենայ նախորդի հետ: