Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 350 բառահոդված (էջ 27/35)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 517, սյունակ 1 Էջ 517
ՄԱՐՄԱՇ «նուրբ բարակ գործվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. marmaši «նույնիմաստ»
Վրաց. marmaši նույնիմաստ բառի հետ միասին փոխառություն արեւելյան մի աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմաշե, մարմաշեայ
Էջ 520, սյունակ 1 Էջ 520
ՄԳԼԻԼ II ««նեխել» (թրք. «ամպել» եւ «խանձվել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meigh- «մեզ, ամպ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mighlā-)
որից մեզ (տե՛ս)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὁμίχλη
լիտվ.
migla
ռուս.
мгла
«մեզ, մշուշ» հայերենն ունի լրացուցիչ իմաստներ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԼ III «առատ, շատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mol «ուժեղ, մեծ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mol (*mel-) «ուժեղ, մեծ» արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 340) միացնում է մոլ «մոլորություն» արմատին, բայց նշում է իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հացամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάλλον
«ավելի շատ»
լատ.
multus
«շատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 340
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՐԹ (-ոյ) ««մորթ, մաշկ» (բ. «զենում, սպանում»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մեռնել»
Ծագումն անհայտ է: Թեեւ կա մորթել բայի «սպանել» իմաստը, բայց կասկածելի են հնդեւրոպական *mer- «մեռնել» արմատի հետ կապելու վարձերը (Պատրուբանի, Ղափանցեան)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորթել, մորթազերծ, մորթաներկ, մորթաղ, մորթիկ, մորթագործ, մորթեգործ, մորթի, խեցեմորթ, զրահամորթ, թխամորթ, մորթահան, մորթոտել, դեղնամորթ, կարմրամորթ, սեւամորթ, սպիտակամորթ
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՐՄ II «մի թունաւոր միջատ, փաղեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ծագումով նոյնն է մոր նոյնիմաստ բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 542, սյունակ 1 Էջ 542
ՄՍՈՒՐ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «մսուր, շրթունք, մի համաստեղություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meuk- (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-)
Կապ ունի հնդեւրոպական *meuk-` *mu- արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մսարբուտ, մսրամուտ, մսրուց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՕՏԻՒԷԳԻՆ «Երեւակ (մոլորակ)»
Ստուգաբանություն (բաղադրական)
թերեւս բ. մօտ խէթին «Հայկի այսինքն՝ Օրիոնի համաստեղության մոտ»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 373
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԹ «շատ, հսկա, քաջ, հաղթություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «ոստնել; վերցնել, բռնել»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները հավաստի չեն, եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 633-634) համեմատում է լատ. saltus «ոստյուն» բառի հետ եւ բխեցնում հնդեւրոպական *sel- «ոստնել» արմատից, որ անհավանական է։ Քիչ հավանական է բխեցումը նաեւ *sel- «վերցնել, բռնել» արմատից, որ իմաստով կարծես ավելի մոտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղթել, յաղթական, յաղթանակ, յաղթահասակ, յաղթահարել, յաղթանդամ, յաղթազօր, յաղթկու, յաղթուկ, մեծայաղթ, դժուարայաղթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
saltus
«ոստյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633-634
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄԱՅՐ «շատ, երկար, ուշ»
Ստուգաբանություն ()
«Ուշ» իմաստի դեպքում թերեւս բաղարկված է յամ-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամերամ
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՆԴՈՒԳՆ «հանդուգն, համարձակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կա պ. han duga «հրովարտակ», բայց իմաստով հեռու է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յանդգնիլ, յանդգնութիւն, յանդգնաբար