Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված · Էջ 27 / 190
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿԵՂ ««մի տեսակ կլորակ հաց» (բբբ. բոկ «այրուած խորիզ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhe- «տաքացնել, խորովել, բովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhog-) *g- աճականով, *bhōg- ձեւի տարբերակն է
Հազիվ թե կապ ունենա փռյուգ. bekos «հաց» բառի հետ, որ «հացի կտոր» իմաստով հատկացվում է *bhe(n)g- «ջարդել» արմատին, որից՝ հայ. բեկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φώγω «խորովել, տապակել»
հ. անգլ. bacan
անգլ. bake «եփել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Տե՛ս նաեւ
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈՀ I (բոխ-) «լորձունք, թուք (՞)»
Բնաձայն (՞)
Պատկերաւոր-բնաձայնական կազմութիւն: Հաւանաբար սրա հետ նոյնն է ԲՀ-ի բոհ «նիւթ կամ բոռ» (ուղղելի է «հիւթ կամ թուք») բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոհբոհել, բոհբոխել
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂԵԱՅ (բողեա) «նետանիզակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βολίς
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողաբիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 465
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂԿ «բողկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
նույն ծագումն ունի, ինչ բող բառը՝ աճած կ-ով։ Ի՞նչ հարաբերություն ունի սեմական ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողկակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ. puglu(m)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 465
Տե՛ս նաեւ
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂՈՔ -ոյ «բողոք, գանգատ, մունետիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «հնչել, խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholo-ko-) բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողոքել, բողոքիչ, բողոքումն, մարգարեաբողոք, բողոքագիր, բողոքական, բողոքատու, բողոքարկու, բողոքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ. bela «մռնչալ»
հ. սլ. bulda «սպառնալ»
պրուս. billit «ասել, խոսել»
լիտվ. byloti «խոսել, ճառել»
լատվ. bilst «ասել, դիմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՍԲՈՒՍԻԼ ««խառնակվել, խռովվել» (՞)»
Անստույգ (՞)
եթե կապ չունի բոյս բառի հետ, ապա թերեւս պետք է ուղղել, ինչպես կարծում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 476), խոյսխուսիլ։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 476
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՌ (-ոյ) «իշամեղու, արու մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բզզալ, ղղզալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor- (+-ն))
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- (+-ն) *bher- «բզզալ, ղղզալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոռեղ, բոռեխ, բոռեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bam-bhara «մեղու»
հ. հնդկ. bambharali «ճանճ»
հուն. πεμ-φρη-δών «բոռ, իշամեղու»
սերբախորվ. bümber «բոռ, իշամեղու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 472-473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՎ -ոյ, ու, ուզ` -է, -աց «հնոց, քուրայ, բուրվառ, ձուլում, մետաղահալում, մետաղահանք, (փխբ.) փորձ, քննութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhē/bhō- «տաքացնել, բովել, խորովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhō-th-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhō-th-` *bhē/bhō- «տաքացնել, բովել, խորովել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բովել, բովերէլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ bāen «շոգեխաշել, խորովել»
հ. վ. գ bähen «շոգեխաշել, խորովել»
հուն. φώφω «խորովել, տապակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐԲՈՍ «մգլոտություն, մգլվածություն»
Անստույգ (թերեւս)
Կապ ունի՞ արդյոք բերել բայի հետ (անբացատրելի է բոր-ի եւ բոս-ի հարաբերության համար, թերեւս, հմմտ. քոր եւ քոս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորբոսահամ, բորբոսահոտութիւն, բորբոսային, բորբոսիլ, անբորբոս, անբորբոսային
Տե՛ս նաեւ
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐԵՆԻ (-ի, -ից) (բորեան, բորայ, բորէ) «բորենի, մարդագայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «փայլուն, թխասպույր» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-) +ենի ածանց
*-n-ով կազմության համար (հայերենում հետագայում ձեւափոխված)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhalla-
հ. վ. գերմ. bero «արջ»
ավ. bawri «կուղբ, ջրշուն»
լիտվ. beras «աշխետ, շագատ»
ավ. bawraini «կուղբ, կղբային»
հուն. φρύνη, φρύνος «խլուրդ, գորտ»
լատ. fibrinus «կղբային»
հ. վ. գերմ. brun «շագանակագույն»
պրուս. brunse «մի տեսակ ձուկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476