Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 27 / 200
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՈՒԹ
«վառոդ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ թուրք. barut
(կեղծ ստուգաբանությամբ՝ վառ օդ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՈՒՆԱԿ
«խաղողի որթի պտղաբեր ճյուղ, ծառի ճյուղ, սարբինա, խենղակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
Հավանաբար կազմված է բար «պտուղ» (հմմտ. բրբ. բարատու, բարել, բարելի, բարեղեն, բարոտ, բարաբավ, որոնց մեջ բար-ն ունի այդ իմաստը) եւ ունակ բաղադրիչներից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 420) կարծում է, որ «ոսկեդարյան» շրջանում բարունակ կազմություն չպետք է լինի, բայց այդպիսի խիստ հակադրությունը կասկածելի է, ինչպես ցույց է տվել Վ. Առաքելյանը (ՊԲՀ 1971, 1, 255-272)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420;
ՊԲՀ 255-272
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՈՒՐ
(պարուր)
«պատրվակ, կեղծ պատճառ, պատճառ, առիթ, ամբաստանություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բերել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bherð-ro-)
Քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *bherð-ro- (*bher-) «բերել, տանել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարել,
բարուրիլ,
բարրանք,
բարուրանք,
բարրելի,
անստիպաբարուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
brith «ծնունդ, դատողություն»
մ. իռլ.
fert «արարք պլան, ծնունդ»
հ. իռլ.
brāth «դատ»
կիմր.
brawd «դատողություն»
բրետ.
breut «պաշտպանողական ճառ, պաշտպանություն»
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՍԵԼ
«կեղծել, խարդախել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐ-Ք
-ուց
«բարք, բնավորություն, վարք, սովորություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhr-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhriio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhriio- (°) *bhr- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարամութիւն,
բարութիւն,
բարեբար,
գեղեցկաբարութիւն,
բարբախտութիւն,
դժնաբարք,
խոժոռաբարք,
բարեգիտութիւն,
բարոյ-ք,
բարոյախօս,
բարոյախօսել,
բարոյածին,
բարոյական,
բարոյակից,
բարոյապէս,
բարեբարոյ,
գազանաբարոյ,
դառնաբարոյ,
բարեբարոյութիւն,
բազմաբար,
գազանաբար,
հայկաբար,
տիրաբար,
այսբար,
որբար,
բարոյագէտ,
բարոյականութիւն,
բարի,
բարեգործ,
բարեժողով,
բարեխորհել,
բարեխորհուրդ,
բարեխրատ,
բարեկամ,
բարեկեաց,
բարեկենդան,
բարեկեցիկ,
բարերար,
բարեբ,
բարեբի,
բարեբանալ,
բարեբիկ,
բարետես,
բարեխորժ,
բարեասաց,
բարեանուն,
բարեժամանակ,
բարեազգի,
բարեընկալութիւն,
բարիոք,
բարեաւ,
բարով,
բարւոք,
բարեդեմիկ,
բարեխիղճ,
բարեկիրթ,
բարեմիտ,
բարեփոխել,
բարելաւել,
բարոքել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 123, սյունակ 1
ԲԱՒԵՂ
«խնդուկ (բոյս)»
(բուսաբանություն)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, ուռչել, ծագել, լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-el-)
որտեղից՝ բոյս բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 123, սյունակ 1
ԲԱՒԻՂ
(բաւեղ, բաւիլ)
«լաբիրինթոս, ծածկված մութ տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, լինել, ապրել, բնակվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bheuelā-, *bheuilā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաւղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φωλεός «որջ, բուն» (<*bhō(u)lo)
հուն.
φωλέω «որջում թաքնվել, մնալ, պահվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 36-37
Էջ 123, սյունակ 1
ԲԴԵ(Ա)ՇԽ
(բդիշխ), -ի, -աց
(բդիշխ)
«կուսակալ, մեծ իշխան, հյուպատոս, երաժշտական մի եղանակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *bidiaxš
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բդեշխափոխ,
բդեշխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
bythš
մ. պ.
pād(i)šāh
հուն.
πιτιάξης (<իրան.)
վրաց.
pitiaxši (<իրան. patiaxši)
Մատենագիտություն
H. AG 119;
Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԴՈՒՁ
(բրբ. պտուզ, պտօ)
«փոքրամարմին, կարճահասակ»
Ծագումն անհայտ է
հազիվ թե կապ ունենա (բարբառային *փութ > բուդ ձայնեղացմամբ) հնդեւրոպական *pōu-pū- «փոքր, մանր» արմատի հետ, որտեղից նաեւ հայ. փոքր:
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԵԹԹԻԿԱ
«պանդոկ, իջեւան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. bīt
«տուն»
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. θήκη
«պահատեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 436
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։