Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 871 բառահոդված (էջ 27/88)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 242, սյունակ 1 Էջ 242
ԶՈՒԱՐԱԿ -ի, -աց (զուար-) «մատաղ ցուլ, արջառ, Յուլ կերպանակերպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուարակագլուխ, զուարակազենութիւն, զուարակափիղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՒՏ -ոյ «զուտ, մաքուր, անխառն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'heu- «թափել, ձուլել» արմատից ծագած իրանական որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զտել, զտիչ, զտութիւն, մաքրազտել, զտութիւն, զտում
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՒՐԱՓԱՅ (զուրափէ, զաւրափէ, ուշ՝ զուրաֆայ) «ընձուղտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. zurāfa
Մատենագիտություն
H. AG 265; Աճ. ՀԱԲ 110
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՔԱԼ (-ել, -իլ) ««վշտագնել, ցավել, ափսոսալ, լալ, տառապել, սարսռել, դողալ, սարսափել, զարհուրել» (զոփիլ «նեղվել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԹԵՌՆՈՒԼ «կարդալ, ընթերցել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «բարձրաձայն խոսել; բարձր, պարզորոշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tor-, *toro-s) ընդ- նախածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական` *ter- «բարձրաձայն խոսել» արմատից (*tor-, *toro-s «բարձր, պարզորոշ» -Pok. IEW, 1, 1088-1089)` ընդ- նախածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթերցանելի, ընթերցիչ, ընթերցված, ընթերցողական, դյուրընթերց, ընթերցարան, դժվարընթեռնլի, դյուրընթեռնլի, անընթեռնելի, ընթերցասեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τορός
«թափանցող, սլացիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
մ. իռլ.
tairm
«աղմուկ»
լիտվ.
tarti
«ասել»
սլավ.
tortoriti
«շաղակրատել» ռուս. тороторить
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 126-127; Pok. IEW 1088-1089
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՌԲԵԿ «ասպանդակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. rikāb «ղրափոխությամբ»
ղրափոխությամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 132
Տե՛ս նաեւ
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹ (-ի, -ից) (բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-) «ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tang- «շոշափել, ձեռք տալ, բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°)) արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ, թաթահերձ, թաթավան, թաթուլ, թաթոտ, բանթուլ, բանթախ, բանթուխ, բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγων
«բռնող»
լատ.
tangō (tactum)
«շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ.
daccian
«թեթեւ շոշափել»
իտլ.
tais
«փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹԱՎԵԼ (թավթավել, թավթափել, թոբովել) «թաթախել, կեղտոտել, շաղախել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թավթավումն, թավթավուն, թավթավուչ, արյունաթավթավ, տղմաթավթավ
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿ (-ի, -աց) (հին՝ թակն) «փայտ, մուրճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teg- «ձող, մահակ, կոպալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tǝg- (*tǝg-no-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թակակոփ, բակնակոփի, բակաղ, բակաղակ, բակաղաղ, բակեղն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tignum (<*tegnum)
«շինափայտ, գերան»
հ. վ. գ.
stechho
«կոպալ, գաւազան. ցից»
հ. շվեդ.
staki
«ձող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142; Pok. IEW 1014
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿԱՐԴ (-ի, -աց) (թակարթ) «թակարդ, որոգայթ. վանդակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tag- «շօշափել, բռնել» -արդ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թակարդապատ, թակարդապատեալ, թակարդադիր, թակարդել, թակարդափակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγών
«բռնող»
լատ.
tangō
«շօշափել, դիպչել, բռնել, խփել»