Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 653 բառահոդված (էջ 27/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 298, սյունակ 1 Էջ 298
ԼԻՍԵՌՆ (լիսոռն, -ունք) «սրունքոսկր, ողն. սեռն, առանցք, իլիկի ծայրոցակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
նոր՝ եւ բրբ.՝ լիսեռնիկ, լիսեռննի, լիսեռնկեան։ Կապ ունի՞ արդյոք սեռն բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լիսեռնաձեւ, լիսեռնիկ, լիսեռննի, լիսեռնկեան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 298, սյունակ 1 Էջ 298
ԼԽՏԵԼ «քարը տաշել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա լխտել «ջարդել, փշրել» արմատի հետ. էլ ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *klikh- հիմքից՝ *skel- «կտրել» արմատից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼԿՏԻ I «լկտի, անառակ, լիրբ, խիստ հանդուգն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg- «թույլ, հոգնած, մեղկ, թուլակամ, վավաշոտ, ցանկասեր»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լկտալ, լկտութիւն, լկտեզարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λαγνος
«վավաշոտ, ցանկասեր»
մ. նիդերլ.
lak
«թույլ, արձակ, վավաշոտ, ցանկասեր, լիրբ»
հայ.
լկնիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՄԵԼ (լում) «ճմռել, շաղել, տրորել, կակղացնել, ծամել, կոխել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lem- «մանրացնել, ջարդել, փշրել, փշրած, թույլ» (անմիջական նախաձեւ՝ *lom-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լմել, լմութիւն, լլմել, լումլումել, լուռմել, սղմել, լղմել, լմշտել, լմշտոց, դյուրալում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
lam (<*lom)
«կաղ»
հ. վ. գ.
luomi
«հոգնած, մեղմ»
պրուս.
limtwei
«ջարդել, կոտրել»
ռուս.
лом
«ջարդվածք»
ռուս.
ломать
«ջարդել, կոտրել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՈԳԱԼԻ «մարդախոտ, մանրագոր լոշտակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՅԾ (լոյծ «քանդում, քակում, արձակում») «լոյծ, հեղուկ, հեղուկային»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leug- «կոտրել, խախտել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 293-294) բխեցնում է *leu-/*lou- արմատից՝ *-ge/o մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուծանել, լուծումն, լուծութիւն, լուծանք, անլոյծ, դժուարալոյծ, զատելոյծ, անդամալոյծ, դիւրալոյծ, անլուծակի, լուծողական, լուծարք, անլուծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rujáti
«կոտրում է, ջարդում է»
հ. անգլ.
tolūcan
«քայքայել, կործանել»
լիտվ.
laučti
«կոտրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 686; Ջահ. ՀԼՊ 136; Աճ. ՀԱԲ 293-294
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՅՍ (-ոյ) «լոյս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leuk'- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *leuk'o-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաբեր, լուսազարդ, լուսակերպ, լուսամուտ, լուսանալ, լուսատու, լուսարան, լուսաւոր, լուսաւորիչ, լուսածել, ինքնալոյս, մշտալոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
roká-
«լոյս»
հուն.
λευκός
«լուսաւոր, փայլուն. սպիտակ»
լատ.
lūx
«լոյս»
կիմր.
llug
«փայլ»
ռուս.
луч
«ճառագայթ»
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՁՆ (-ին, -ունք, -անց, ուշ՝ լորձ, -ոյ, լորձիք) «լորձ, լորձունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lend(h)- «սահել» ոչ ռնգական ձեւ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» *-r- ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման, բայց բուն աղբիւրի վերականգնումը առայժմ քիչ արդիւնաւէտ է. եթէ հնարաւոր է վերականգնել *(s)lend(h)- «սահել» արմատն (Pok. IEW 1, 901), ապա թերեւս կարելի է բխեցնել ոչ ռնգական ձեւից. Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 298) հայերենից է բխեցնում վրաց. lorco «լորձանյութ» բառը, բայց քարթվելագէտները (տե՛ս Климов, ЭСКЯ 189) փորձում են վերականգնել *porco «լորձ, լորձունք» քարթվելական արմատը եւ lorco-ն կապել նրա հետ։ Քիչ հաւանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» արմատի հետ, որտեղից *-r- ածանցով՝ մ. վ. գ. slier (<*sleura) «տիղմ, կաւ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լորձնային, լորձնատեսակ, լորձնատեսակութիւն, լորձնաթաղանթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbricus
«ճիճու» <*lonabr-īko
վրաց.
lorco
«լորձանյութ»
մ. վ. գ.
slier
«տիղմ, կաւ» <*sleura
Մատենագիտություն
Pok. IEW 901; Աճ. ՀԱԲ 298; Климов, ЭСКЯ 189
Տե՛ս նաեւ
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՍԵԼ II ««թողնել» (ԲՀ՝ «թողուլ» եւ «թողնուլ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս շփոթության արդյունք է. որոշ ձեռագրերում չկա, մեկում էլ մեկնված է «ունկն դնել» (ԲՀ 378)
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԺՈՒԱԿ (բրբ. խաժոք) «մի ծաղիկ» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունի՞ արդյոք խաժ «կապտականաչ» բառի հետ