Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 773 բառահոդված (էջ 27/78)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 282, սյունակ 1 Էջ 282
ԺՊԻՐՀ «լկտի, լիրբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *aži-pivra «օձահայր»
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 631-632) ենթադրում է որպես աղբյուր *aži-pivra «օձահայր» ձեւը (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժպրհիլ, ժպրհութիւն, ժպրհերես
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 631-632
Էջ 283, սյունակ 1 Էջ 283
Ի (յ-) (նախդիր ներգոյականի, նախդրավոր հայցականի եւ բացառականի) «մեջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *en- «մեջ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εν
լատ.
in
հ. իռլ.
in-
գոթ.
in
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 235-236; Pok. IEW 311
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻԴՈՐՈՍ «մի կենդանի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն.
Հավանական փոխառություն հունարենից:
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻԵՓԻԼԷ ««թող թողնի» (ԲՀ՝ «թողցէ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λείπω «թողնել»
Հավանական փոխառություն հունարենից: արդյոք λείπω «թողնել» բայի աղավաղված ձեւը չէ՞:
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄԱՆԱԼ «իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *em- «վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի, իմանող, անիմանալի, դժուարիմանալի, իմաստ, իմաստակ, իմաստապէս, իմաստասէր, իմաստասիրել, իմաստասիրութիւն, իմաստաւոր, իմաստութիւն, իմաստուն, անիմաստ, իմաց, իմացումն, իմացութիւն, իմացուած, իմացողութիւն, դժուարիմաց, անիմաց, խորհրիմաց, յառաջիմաց, լաւիմաց, իմայ, անիմայ, երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō
«գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em
«վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti
«վերցնել»
հ. սլ.
imēti
«վերցնել, ունենալ» ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165; MSL 280
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄՐԻ «ինքը»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անյայտ է։ Կա աստուածաշնչային յատուկ անուն՝ Իմրի, բայց մեկնութիւնը այլ է (հմմտ․ «Բառգիրք հայկազեան լեզուի» Բ, էջ 107)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմրիական
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇՂԱՐ «գորշուկ, փորսուղ (կենդանի)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հեղինակային նորաբանութիւն (Նորայր Բիւզանդացի)
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՍԿ (ուշ` -ոյ, -ի, -ից) «իսկականութիւն, էութիւն, իսկական, իսկ, սակայն, բայց, ապա, ուրեմն, արդ, էլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *istuo-
հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իսկական, իսկակցութիւն, իսկոյն, իսկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
istŭ
«իսկական»
ռուս.
истый
«իսկական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 249
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՍԿԻՆՈՍ (իսկենիոս, իսքենիոս) ««սուրբ» (ԲՀ)» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ձեւով թւում է հունական, բայց այդպիսի բառ հունարենում չկա
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՐԲԻՆՈՍ «փիլիսոփա» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
բառի տեսքը հունական է, բայց նման բառ հունարենում չկա