Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 3436 բառահոդված (էջ 27/344)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈՅՇ I (-ի, -ից) «համեղ, ախորժելի, հաճելի, հոտավետ, հաճելի բան, հաճելի կյանք, քաղցր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական anōš
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուշահամ, անուշահոտ, անուշանալ, անուշարար, անուշութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 99; Աճ. ՀԱԲ 206-207
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈՅՇ II (անուշ) ««ստացումն» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
նոյնն է անսուղ «ստացումն» բառի հետ՝ ձեռագրական աղաւաղմամբ
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈՒՆ (-ն) (անուան, -անք, -անց) «անուն, համբավ, հռչակ, ինչ-որ մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(a)nōmn- «անուն»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուանագետ, անուանադիր, անուանակիր, անուանակից, անուանել, անուանի, անուանարկ, մեծանուն, վատանուն, քաջանուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nāman
հուն.
ὄνομα
լատ.
nōmen
գոթ.
namō
«անուն»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈՒՇԱԴՐ (*անուշադուր) «քիմիական մի նյութ՝ ամոնակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. nūšādir
փոխատու լեզու՝ ասոր. anōšādur
փոխատու լեզու՝ իրան. anōšādur
փոխատու լեզու՝ վրաց. nušaduri
իրանական աղբիւրից
Մատենագիտություն
H. AG 45; Աճ. ՀԱԲ 209
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՇՈՌ (անշոր, անշու) ««չափի անորոշելի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Պետք է լինի անշոշափ «անորոշելի»
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 348
Տե՛ս նաեւ
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՁՐՈՒԹԻՒՆ «հեշտություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է անտանջութիւն «հեշտություն» (այլ ձեռագրերում՝ «հաշտութիւն») բառահոդվածի գլխաբառի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 345
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՍԱԼ «խոսքը լսել, խոսքին հնազանդվել, համբերել, սպասել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *enk'- «հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *onk'- կամ *nk'-)
հ.-ե. արմատ՝ *nek'- «հասնել»
Որեւէ կապ կա՞ հնդեւրոպական *enk'-, *nek'- «հասնել» արմատի հետ (*onk'- կամ *nk'-> անս), որին սովորաբար հանգեցնում են հասանել բայը։ Բնականաբար, հանդես են գալիս երկու ձեւերը իրար հետ կապելու հնչյունական ու իմաստային դժվարություններ։ Սակայն նշենք, որ նախ՝ հասանել բայի բխումն այս արմատից ինքնին հնչյունապես հեշտ չէ, երկրորդ՝ հնդեւրոպական արմատին հանգեցվող ձեւերի իմաստները առանձին դեպքերում զգալիորեն հեռու են վերականգնվող հիմնական իմաստից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանսական, չանսացութիւն, չանսատրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
(ge)nægum
«մոտենալ, դիմել, ձեռնարկել»
խեթ.
henk, hink
«հանձնել, հանձնարարել, սահմանել, նշանակել, բաշխել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՏԱՌ (-ի, -աց, -ովք, ուշ՝ նաեւ -ից) «անտառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deru- «ծառ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sm-doru-) բաղադրիչներից
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *sm-doru-՝ *sm- «համա» եւ *doru- (*deru) «ծառ» բաղադրիչներից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտառախիտ, անտառակ, անտառանալ, անտառատուն, տատասկանտառ, անտառաբնակ, անտառագեղ, անտառազարդ, անտառազուրկ, անտառապահ, անտառապան, անտառապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dāru
«փայտ»
հուն.
δόρυ
«ծառ»
խեթ.
taru
«ծառ, փայտ»
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՏԻՆՈՍ «համաստեղություն Այծեղջյուրի մոտ» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Άντίνος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 212
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՑ (-ի, -ից) «անցում, ճանապարհ, ուղի, անցք, դիպված, նեղություն, վիժվածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant- «առաջ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ant-s)
Հմմտ. հուն. ἀντομαι «հանդիպել, դիմել» (Pok. IEW 1, 49) կամ *snt-s-, *sent- «ընթանալ, գնալ»։ Հմմտ. հայ. ընթանալ (Ջահ. ՀԼՊ 147)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անցանել, անցունակ, անցարան, անցիկ, անցութիւն, անցնող, անցուորիկ, հարեւանցի, երջանցուկ, թափանցանց, լուսանցոյց, վաղանցուկ, անանց, զանցուցանել, ուխտազանցութիւն, գերազանց, առանց, առանցանել, առանցք, զառանցել, պատուիրազանցութիւն, յանցանել, յանցաւոր, յանցանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀντομαι
«հանդիպել, դիմել»
հայ.
ընթանալ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49; Ջահ. ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ