Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 269 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒՇ (կօշ) «շշադրում»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկաւշ, կոկօշ
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒՇԱՐԱՅ «մի տեսակ աման. խնկաման»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՇԻ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ միջին պարսկերեն kafšak
Աղբյուր՝ պարսկերեն kafš
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշկակար, կաշկակարութիւն, պնդակաշիկ, կոշկակարանոց, կիսակոշիկ, կրկնակոշիկ
Մատենագիտություն
H. AG 174; Աճ. ՀԱԲ 687
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՓ- (կափ «թակ») «փակում, խփում, զարկում, կպչում, բռնում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gabh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gaph-) բնաձայնական երանգի
հ.-ե. արմատ՝ *kap- «բռնել»
բնաձայնական երանգի *gaph- *gabh- «բռնել» եւ *kap- «բռնել» տարբերակների կողքին: *gab- տարբերակից է հայ. կապ: Աճառյանը կապում է խափ, խուփ ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կափել, կափատր, կափացումն, կափշիլ, կափումն, կափիոն, կափատել, կափուլ, կափկափել, կափկափումն, կափարիչ, կափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կոռն. gavel «բռնում, պահում»
ալբ. kap «բռնել»
հուն. καπτω «կլանել»
լատ. capiō «բռնել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ) 562
Տե՛ս նաեւ
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՓԱԿ «աքաղաղի ձագ, որձակ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *gē(i)- «երգել, կանչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gə-ph-)
կապ ունենա հնդեւրոպական *gē(i)- «երգել, կանչել» արմատի հետ (*gə-ph-՞), որտեղից` լիտվ. gaidys «աքաղաղ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. gaidys «աքաղաղ»
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՓՈՒՐ (կաթոր) «մեծ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. kabir (կասկածելի են) «մեծ»
Աղբյուր՝ եբր. gādōl (կասկածելի են) «մեծ»
նշված աղբյուրները (կաթոր < արաբ. kabir «մեծ»: - Աճ. ՀԱԲ 2, 563 եւ եբր. gādōl «մեծ»: - Ամալյան, ԲՀ 383) կասկածելի են:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 563; Ամալյան, ԲՀ 383
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՔԱՒ -ու, ուշ` նաեւ -ոյ, -ի, -աց «կաքավ, կաքավապար»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kak(k)- բնաձայնական արմատից
Աղբյուր՝ հուն. κακκάβη (թերեւս, ավելի հավանական է) «կաքավ»
Աղբյուր՝ ասոր. qaqqəwā-ից (թերեւս, ավելի հավանական է)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *kak(k)- բնաձայնական արմատից` որպես բնաձայնություն առանց բաղաձայնական տեղաշարժի կամ դրափոխությամբ: Սակայն ավելի հավանական է փոխառություն լինելը հուն. վերոհիշյալ բառից կամ ասոր. qaqqəwā-ից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաքաւել, կաքաւիչ, կաքաւանք, կաքաւաձեւ, կաքաւարան, շնակաքաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κακκάβη «կաքավ»
հուն. κακαζω «կչկչալ, կաքավի ձայն արձակել»
լատ. caccilare
գ. kakkeln «կչկչալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 133, 176; H. AG 307; Աճ. ՀԱԲ 563-564
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԵԱԼ (կեցի, (ե)կեաց) «ապրել»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեցուցիչ, բարեկեցիկ, բարեկեցութիւն, խառնակեցիկ, լեռնակեցութիւն, երկայնակեցութիւն, հոգեկեցոյց, չկեցու, միակեցնակ, երկայնակեաց, խաղաղակեաց, միայնակեաց, մենակեաց, անապատակեաց, կարճակեաց, լեռնակեաց, գազանակեաց, խառնակեաց, խաւարակեաց, բարեկեաց, անկեաց
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵԱՆՔ (կեն-), -աց «կյանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei- (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-) *-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից, կենասեր, կենասիրութիւն, կենատու, անկեանք, դժուարակեանք, կենսաբեր, կենսատուր, կենսական, կենսունակ, կենսառիթ, կենսաբան, կենսագիր, կենսագրութիւն, կենսաթոշակ, կենսարթթու, կենսալից, կենսունակութիւն, կենսուրախ, կենցաղ, կենցաղական, անկենցաղ, կենցաղավարական, կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jinvati
լիտվ. gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459; Աճ. ՀԱԲ 465-466
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵԴԻՈՆ (կեդրոն) «մխիթարություն» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբրայերեն (՞) (բուն աղբիւրը չի հաւաստւած)