Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 267 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՍԹԱՎ (երիսթաւ) «իշխան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. eristawi «պետ, զորապետ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՎԱՐ (-ի, -աց) (երիւար) «նժոյգ, լաւ (ընտիր) ձի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական *rīya(t)-vār(i) (թերեւս) «սերմնահիւթավէժ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիվարիկ, երիվարաշատ, երիվարել, երիվարութիւն, չորեքերիվարեան
Մատենագիտություն
Պերիխանյան, ՄԷՍՁЯ 70
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ (-ի, -աց) «երիտասարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *rētak-sard
Աղբյուր՝ մ. պ. rētak «երիտասարդ»
Աղբյուր՝ պ. sāl «տարի»
հմմտ. մ. պ. rētak «երիտասարդ» եւ sard, պ. sāl «տարի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիտասարդական, երիտասարդանալ, երիտասարդանոց, երիտասարդուհի
Մատենագիտություն
H. AG 148; Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՒՐ «հարմար, պատշաճ, ուղիղ, հարթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել, պատշաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ritro-)
հմմտ. ավ. ar «ամրացնել», հուն. ararisko «միացնել, ամրացնել, պատշաճել», թոխ. Ա ārwar, Բ ārwer «պատրաստ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիւրած, երիւրել, յերիւրել, յերիւրումն, ըստերիւրել, ստերիւրել, ստերիւրումն, անստերիւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. ar «ամրացնել»
հուն. ararisko «միացնել, ամրացնել, պատշաճել»
թոխ. Ա ārwar «պատրաստ»
թոխ. Բ ārwer «պատրաստ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58; Ջահ. ՀԼՊ 113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԿ (-ոյ (հնում՝ անեզ.)) «գործ, աշխատանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. arg «գործ»
Աղբյուր՝ սողդ. 'rk «գործ»
հմմտ. մ. պ. (մանիք.) arg, սողդ. 'rk «գործ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկախառնիլ, երկասէր, երկասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԿԱԶՆԵԼ ««պաշտել» (ԲՀ` երկազնեալ «պաշտեալ»)»
Ստուգաբանություն
Պաշտել-ը որոշել բառի աղավաղումն է (հմմտ. ԲՀ 365), իսկ երկազն-ը բերված է ՆԲՀ-ում «երկսաւտեսակ, կրկին» բացատրությամբ:
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԿԱԹ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «երկաթ, երկաթե գործիք, շղթա, կապանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dei- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)u-) *-u աճականով
նոյն զարգացմամբ, ինչ երկին բառի մէջ՝ ենթարկուած արծաթ բառի ազդեցութեանը. երկաթը հնում կապուած է եղել երկնքի հետ՝ ստացուելով երկնաքարից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկաթագամ, երկաթագործ, երկաթակապ, երկաթապատ, երկաթի, աներկաթ
Նոր՝
երկաթեայ, երկաթուղի, երկաթուղային, երկաթավաճառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. rkina (քարթվելական ձեւ)
մեգր. rkina
լազ. erkina
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԿԱՅՆ (-ի, -ից) (երկեայն) «երկար»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկայնաբազուկ, երկայնաբան, երկայնակեաց, երկայնահոգի, երկայնաձիգ, երկայնամիտ, երկայնել
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿԱՆ (-ի, ուշ՝ -ից, -աց) «երկանք, աղացաքար, ձեռքի աղորիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *guer- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gurānā- (*gurāuanā-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկանաքար, երկանաղաց, երկանաբեկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս. gimoyvis
ռուս. жернов «երկանք, երկնաքար»
Մատենագիտություն
H. AG 444-455; Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿԱՐ (ուշ՝ -ի, -իւ, -աց) «երկար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «հեռանալ, հեռու, երկար ժամանակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *duā-ro-) *duā-, *dū-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկարաձիգ, երկարել, ընդերկար, ընդերկարել, ընդերկարութիւն, յերկար, յերկարել
Նոր՝
երկարատեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dū-ra «հեռաւոր, հեռու»
հուն. δηρον «երկար, երկար ժամանակ»
հայ. երկայն
հայ. տեւել
Մատենագիտություն
Meillet, REA 1-4; Աճ. ՀԱԲ 61