Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 264 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵԿԻՆՔ «գափսի խալանջ (հավամրգազգի մի բույս)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ερείκινη
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 46
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՄ «խորդենազգի մի բույս` արագլակտուց, արագլախոտ (բբ.)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՄՆ (երէմն) «առատ (?)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ հուն. ηρεμα (թերեւս) «խաղաղ, հանգիստ»
Եթե բուն իմաստն է «խաղաղ» եւ ոչ թե «առատ» («Արար բազում խաղաղութիւն եւ յաջողումն մարդկային, երէմնութիւն եւ էժնութիւն, ամենեւին անգորութիւն»), ապա թերեւս ծագում է հուն. ηρεμα «խաղաղ, հանգիստ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեմնութիւն, երեմնութիւն
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՄՈՒԿ I (երմուկ, իրմուկ) «խոշոր աղացած ալյուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. irmik
Աճ. ՀԱԲ 2, 46 (տալիս է միայն «կորկոտի շատ մանրը» իմաստը, բայց բուն իմաստն է «խոշոր աղացած ալյուր»):
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 46
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՄՈՒԿ II ««չբեր գոմեշ» (թրք.)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՍ (-ի, -աց) «երես, դեմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ, երես, կերպարանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *prepsā-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *prepsā-` *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ, երես, կերպարանք» արմատից: Հմմտ. հուն. πρέπω «աչքի ընկնել», հ. հոլ. richt «ձեւ, կերպարանք», այլեւ հայ. երեւիլ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեսաւոր, երեսատորել, երեսալ, երեսանալ, երեսագիր, երեսապաշտ, երեսապաշտութիւն, երեսփոխան, երեսնա(ն)կ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πρέπω «աչքի ընկնել»
հ. հոլ. richt «ձեւ, կերպարանք»
հայ. երեւիլ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 47; Pok. IEW 845
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՍՈՒՆ (-ից) «երեսուն (30)»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բնիկ հնդեւրոպական` *triiāk'omtə: Հմմտ. հուն. τρικοντα, թոխ. Ա taryāk, Բ tāryāka:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեսնամի, երեսնեմեան, երեսներորդ, երեսնաւրեայ, երեսնիցս, երեսնաւոր, երեսնամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τρικοντα
թոխ. Ա taryāk
թոխ. Բ tāryāka
Մատենագիտություն
H. AG 444; H. AG 491
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՐ (երր) «երերում, տատանում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tres- «դողալ, երերալ» կրկնությամբ կազմված
հ.-ե. արմատ՝ *rei-r(ēi)- «դողալ, դողդողալ» վերականգնում
Բնիկ հնդեւրոպական` *tres- «դողալ, երերալ» արմատից` կրկնությամբ կազմված: Մոկռոնին (Pok. IEW 1, 1095) հանում է *tresri- ձեւից, բայց սա պիտի տար *երեռ: Եթե ճիշտ է հնդեւրոպական կրկնավոր *rei-r(ēi)- «դողալ, դողդողալ» ձեւի վերականգնումը (հմմտ. գոթ. reiran «դողալ», հ. հնդկ. lēlāyáti «օրորվում է, երերում է, դողում է»), ապա հնարավոր է երեր-ի պատկանելությունը սրան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երերիր, երերագին, երերում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. trasati «դողում է»
հուն. τρεω «դողալ, վախից փախչել»
լիտվ. trĭšëti «դողալ»
գոթ. reiran «դողալ»
հ. հնդկ. lēlāyáti «օրորվում է, երերում է, դողում է»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 48; Pok. IEW 1095
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒ I (հին տարբերակ՝ երն) «երգ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒ II «երեւում, երեւալը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիլ, երեւակ, երեւոյթ, աներեւոյթ, յերեւան, յերեւանի, բացերեւ, ակներեւ, յայտներեւակ, հանկարծերեւեաց, յետսերեւակի, սակաւերեւեաց, մակերեւոյթ
Նոր՝
երեւակայական, երեւակայութիւն, աներեւակայելի, օդերեւոյթ, դրսերեւոյթ, մակերեւութային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πρέπω «աչքի ընկնել»
հ. խլ. richt «ձեւ, կերպարանք»
հ. վ. գ. furben «մաքրել (*«երեւելի դարձնել»)»
Մատենագիտություն
H. AG 444; Աճ. ՀԱԲ 49