Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 264 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՈՌՈՍ «դեղնականաչավուն խաղողի մի տեսակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. χλωρός
χ-ի š (շ) արտասանությամբ
Մատենագիտություն
H. AG 368; Աճ. ՀԱԲ 522
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՏԻԼ «խլրտալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «քշել, շարժել, արագ շարժման մեջ դնել»
շ-խ հերթագայությամբ (հմմտ. շեղ-խեղ)՝ ծագում է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԿԱԹԱԿ (շկօթակ, ըշկոթակ) «աքսոր»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար)
Աղբյուր՝ մ. պ. *šikaftak (հավանաբար)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 523) որպես աղբյուր նշում է մ. պ. *šikaftak ձեւը՝ կցելով šikaf-tan «ճեղքել» (ըստ Աճառյանի՝ «թիվը բյուր եւ անհամար առնել») բային՝ իմաստային յուրահատուկ անցումով՝ իբր «խեղելով աքսորել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 523
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇԿՈՒԹ (ըշկութ, ըշխութ) «վատ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: ԲՀ` «վատ» կամ «առ ընդ այն» կամ «անասուն»
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՂԱՄԷ «՞»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: ԲՀ՝ որպես շափին անհասկանալի բառի մեկնութիւն
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՂԹԱՅ (-ի, -ից) «շղթա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. šīšiltā
Աղբյուր՝ ասոր. šešaltā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղթայագործ, շղթայակապ, շղթայաձեւ, շղթայատող, շղթայել, շրթնաշղթայ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 477; H. AG 314; Աճ. ՀԱԲ 524
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՂՈՒ (շղուա-, շեղա-, շուղա-, շղուրտա-) «հիմար»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. šlu (թերեւս) «խենթ, հիմար»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 524) կասկածով հնարավոր է համարում հակառակ փոխառութիւնը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղուաբարոյ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 524
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՂՈՒԱԿԱՆ «մի տեսակ կոշիկ (հողաթափ)»
Ստուգաբանություն
Կազմված է շղու- անհայտ արմատից՝ -ական վերջածանցով: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 525) սրան է միացնում ԲՀ-ի շղոկան «փառամոլ» կամ «աշխարհական» բառը
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 525
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈԳՄՈԳ (ուշ՝ -ի, -աց) «բանսարկու, քսու, բամբասող, շողոքորթ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ ինչ-որ շոգ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *skeu- «գցել, հալածել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգմոգել, շոգմոգութիւն
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈՂ I (ուշ՝ -ի, -ից, -ոյ) «շող, շողուն, լուսաւոր, փայլուն, տաք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'olo-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'olo- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ նշող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողալ, շողանալ, շողատոր, շողային, շողափայլ, շողկատարուցանել, շողշողիլ, շողշողենի
Նոր՝
շողշողուն, ամպաշող, լուսաշող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 594; Աճ. ՀԱԲ 529
Տե՛ս նաեւ