Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված
· Էջ 264 / 574
Էջ 388, սյունակ 1
ԿԱՏԱԿ
II
(կատիկ), -ի, -աց
«ծաղր, կատակ, կատակաբանութիւն, ծաղրածու, խեղկատակ»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet-
«խօսել, ասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷed-)
Աղբյուր՝ մ. պ. kalak < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան»
(կասկածելի)
«քաղաք»
Կասկածելի է բխեցումը հնդեւրոպական *gʷet- «խօսել, ասել» արմատի *gʷed- տարբերակից. - Աճ. ՀԱԲ 2, 536 (ըստ Լիդենի)։ Եթե կապուած է Ներսեսովիչի կալաք «կատակ» բառի հետ, ապա հաւանական է բառի իրանական ծագումը. t/l յարաբերութեան համար հմմտ. մ. պ. kalak (հայ. քաղաք) < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատակել,
կատականք,
կատակութիւն,
խաղակատակ,
այպանակատակ,
հացկատակ,
ծաղրակատակ
Նոր՝
կատակարան, կատակախօս, կատակասէր, կատակերգու
կատակարան, կատակախօս, կատակասէր, կատակերգու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gadati «ասում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 388, սյունակ 1
ԿԱՏԱՂ
«կատաղում, մոլեգնում»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատաղի,
կատաղել,
կատաղուն,
կատաղած,
կատաղումն,
կատաղախոտ,
կատաղանք,
կատաղի,
կատաղենի
Էջ 388, սյունակ 1
ԿԱՏԱՂՈՒՆԻ
«եկեղեցու վերնատուն»
(կրոն.)
Փոխառություն
Փոխառութիւն, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՍԱՊԱՆ
(կատեպան, կատպան)
«քաղաքապետ, կուսակալ, այգեպան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ բյուզ. հուն. κατεπάνω
Աղբյուր՝ մ. լատ. catapanus
Մատենագիտություն
H. AG 355;
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏԱՐ
(-ի, -աց, -ոյ (°))
«ծայր, կատար, ավարտ, լեռնագագաթ, աքաղաղի կատար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կամար կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ-od-)
Հազիվ թե ծագի սեմական աղբյուրից (հմմտ. եբր. keter «պսակ, թագ, կատար»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատարել,
կատարումն,
կատարելիք,
կատարած,
կատարեալ,
կատարելապէս,
կատարելամիտ,
անկատար,
լիակատար,
դժուարակատար,
երագակատար,
բերակատար,
հայրենակատար,
խորհրդակատար,
կամակատար
Նոր՝
գործակատար, յանձնակատար
գործակատար, յանձնակատար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
kyta «սապատ, վեր ուռած ծալք, ուռուցք»
շվեդ. բրբ.
küt «սապատ, պալար»
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏԱՔԱՆ
«խնկածաղիկ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏԻԿ
(զթիկ)
«կատիկ, մակալեզու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թաթար. kadyk
«կոշտ, պինդ, ցցված»
հմմտ. թաթար. kadyk «կոշտ, պինդ, ցցված» > ռուս. кадык «ադամախնձոր»։
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 20
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏՈՒ
(-ոյ)
«կատու»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ասոր. qattu
(թերեւս)
կամ, թերեւս, մերձավոր մի այլ աղբյուր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատուապաշտութիւն,
կատուակ,
կատուականջ
Նոր՝
կատուախոտ, կատուաձուկ
կատուախոտ, կատուաձուկ
Մատենագիտություն
H. AG 307;
Աճ. ՀԱԲ 539-540
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏՐԱՂԱ
(բբ)
«ցոկանավ, գալերա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. qadarya < հուն. κάτεργα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 540-541
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՐ
I
(-ոյ, -ի, -ից)
«թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«միավորել, հավաքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goro-)
o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարան,
կարկատել,
կարկատան,
կարկատումն,
խորանակար,
կաշկակար,
մանրակարկատ,
խրամակարկատ,
հատակարկատ,
կարոտել
Նոր՝
հնակարկատ
հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγειρω «հավաքել»
լատ.
grex, -gis «հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ.
gurgulas «խտություն, հանգույց»
լատվ.
gùrste «վուշի կապոց»
հ. հնդկ.
guná (grno) «թել»
հ. հնդկ.
gárta «մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ.
karmr «պատնեշ»
հ. շվեդ.
karm «հյուսված թիկնակ»
հուն.
γυργαθος «հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։